داد ، و به علاوه امام حسین در شرایطی قرار گرفته بود که دنیای اسلام‌ احتیاج به یک بیداری و یک اعلام امر به معروف و نهی از منکر داشت ولو به قیمت خون خودش باشد ، این کار را کرد و نتیجه هایی هم گرفت . اما آیا شرایط امام رضا نیز همین طور بود ؟ یعنی واقعا برای حضرت رضا که بر سر دو راه قرار گرفته بود جایز بود [ که خود را به کشتن دهد ؟ ] . یک‌ وقت کسی به جایی می‌رسد که بدون اختیار خودش او را می‌کشند ، مثل قضیه‌ مسمومیتی که البته قضیه مسمومیت از نظر روایت شیعه یک امر قطعی است‌ ولی از نظر تاریخ قطعی نیست . بسیاری از مورخین - حتی مورخین شیعه مثل‌ مسعودی [١] معتقدند که حضرت رضا به اجل طبیعی از دنیا رفته و کشته‌ نشده است . حال بنابر عقیده معروفی که میان شیعه هست و آن این است که‌ مأمون حضرت رضا را مسموم کرد ، بسیار خوب ، انسان یک وقت در شرایطی‌ قرار می‌گیرد که بدون اختیار خودش مسموم می‌شود ، ولی یک وقت در شرایطی‌ قرار می‌گیرد که میان یکی از دو امر مختار و مخیر است ، خودش باید انتخاب کند ، یا کشته شدن را و یا اختیار این کار را . نگوئید عاقبت‌ همه می‌میرند . اگر من یقین داشته باشم که امروز غروب میمیرم ولی الان مرا مخیر کنند میان انتخاب یکی از دو کار ، یا کشته بشوم یا فلان کار را انتخاب کنم ، آیا در اینجا من می‌توانم بگویم من که غروب می‌میرم ، این‌ چند ساعت دیگر ارزش ندارد ؟ نه ، باز من باید حساب کنم که در همین‌ مقدار که می‌توانم زنده بمانم آیا اختیار آن طرف این ارزش را دارد که من‌ حیات خودم را به دست خودم از دست بدهم ؟ حضرت رضا مخیر

[١] مسعودی به عقیده بسیاری از علما یک مورخ شیعی است .