سیری در سیره ائمه اطهار - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٦
است ، و به قول آنروز در کیمیاست ( در شیمی است ) در صنعت است ، در
خواص طبایع اشیاء است ، و امروز او را پدر شیمی دنیا مینامند . ظاهرا
ابن الندیم میگوید او از شاگردان امام جعفر صادق است . ابن خلقکان [٢]
نیز که او هم سنی است از جابربن حیان نام میبرد و میگوید : کیمیاوی و
شیمیدان و شاگرد امام صادق بود . و دیگران نیز همین طور نقل کردهاند . و
این علوم قبل از جابربن حیان هیچ سابقهای در دنیای اسلام نداشته ، یکدفعه
مردی به نام " جابربن حیان " شاگرد امام صادق پیدا میشود و اینهمه
رساله در این موضوعات مختلف مینویسد که بسیاری از آنها امروز ارزش
علمی دارد . راجع به جابربن حیان خیلی بحث کردهاند ، مستشرفین معاصر
خیلی بحث کردهاند ، همین تقی زاده ، نیز خیلی بحث کرده است . البته
هنوز خیلی مجهولات راجع به جابربن حیان هست که کشف نشده است . حال
آنچه که عجیب است این است که در کتب خود شیعه اسمی از این آدم نیامده
، یعنی در کتب رجال شیعه ( ابن الندیم شاید شیعه باشد ) ، در کتب فقها
و محدثین شیعه اسمی از این آدم نیست . یک چنین شاگرد مبارزی امام صادق
داشته که احدی نداشته است .
> فاضل و دانشمند بوده که انسان وقتی کتابش را میخواند حیرت میکند . من تمام این کتاب را از اول تا آخر خواندهام . انواع خطوطی را که در زمان خودش رایج بوده ، انواع زبانهای زمان خودش ، و نیز ریشههای زبانها را نشان میدهد . [٢] قاضی ابن خلکان در قرن ششم میزیسته است .