استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٧٨ - مسائل متفرّقه ديات

مى‌كند «لا يبطل دم امرئ مسلم»؛ بعلاوه مورد بعضى از آن روايات خصوص مورد سؤال است.

سؤال ١٦٧٢- چنانچه فرد محكوم به پرداخت ديه فوت نمايد، و ورثه او قادر به پرداخت ديه مذكور از تركه وى نباشند، آيا مى‌توان آن را از بيت المال پرداخت نمود؟

جواب: آرى ديه را بايد از بيت المال پرداخت نمود.

سؤال ١٦٧٣- بيشتر ورثه مقتول، قاتلى كه بايستى اعدام شود را عفو كرده‌اند. يك يا چند نفر از ايشان نه حاضر به دادن رضايت هستند، و نه قادر به پرداخت سهم الدّيه ساير ورثه مى‌باشند. آيا ورثه مصرّ به قصاص مى‌توانند مبلغ لازمه را از بيت المال مطالبه كنند؟ اگر چنين امرى ممكن نباشد، آيا قاتل با پرداخت و توديع سهم الدّيه ورثه معترض، از قصاص معاف خواهد شد؟

جواب: در فرض مسأله اخذ از بيت المال دليلى ندارد. چنانچه گروهى رضايت دهند و بقيّه امتناع كنند، قاتل را بايد با وثيقه كافى آزاد كرد تا بقيّه تصميم بگيرند.

سؤال ١٦٧٤- درباره قتل شبه عمد اگر قاتل معسر باشد ديه از خويشان نزديك قاتل گرفته مى‌شود، با رعايت الاقرب فالاقرب، و با اعسار خويشان، نهايتاً بيت المال ديه را پرداخت مى‌كند. خواهشمند است بيان فرماييد موضوع فوق منحصر به قتل است، يا شامل غير قتل هم مى‌شود؛ مثلًا كسى كه ٩٠ درصد بينايى يك چشم را از دست داده، يا كلّ بينايى يك چشم را از دست داده و جانى هم معسر است و خويشان و نزديكان او نيز معسر هستند، آيا ديه از بيت المال پرداخت مى‌شود؟

جواب: در غير قتل دليلى بر گرفتن ديه از خويشاوندان يا بيت المال نداريم.

مسائل متفرّقه ديات‌

سؤال ١٦٧٥- آيا ديه در جزاى اسلامى جريمه محسوب مى‌شود، يا نوعى جبران‌