استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٧٧ - موارد پرداخت ديه از بيت المال

الف) خانواده مقتول مى‌خواهد براى قصاص نصف ديه را به قاتل بدهد، در صورت عدم تمكّن اولياى دم از پرداخت اين مبلغ و درخواست آنان از دستگاه قضايى، آيا مى‌توان آن را از بيت المال پرداخت نمود؟

جواب: جايز نيست.

ب) مواردى كه عدم قصاص، عوارض سياسى اجتماعى داشته باشد و به نوعى حكومت بايد حضور يابد، در صورت عدم تمكّن اولياى دم از پرداختن تفاوت ديه، آيا مى‌توان آن را از بيت المال پرداخت نمود؟

جواب: با رضايت اولياى دم به قصاص مانعى ندارد.

سؤال ١٦٧٠- قاتلى محكوم به پرداخت ديه شده است. پس از پرداخت قسمتى از ديه، مدّعى اعسار شده و دادگاه قاتل را معسر شناخته و بقيّه ديه را بر عهده بيت المال گذاشته است؛ سپس ولىّ دم به بيت المال مراجعه كرده و بيت المال به علّت كمبود بودجه فقط حدود نيمى از آنچه را كه بايد پرداخت كند، پرداخت نموده است. آيا ولىّ دم مى‌تواند مجدّداً به قاتل مراجعه و بقيّه ديه را مطالبه نمايد؟

جواب: اگر قاتل صاحب مالى شده است، ارباب دم مى‌توانند به او رجوع كنند.

سؤال ١٦٧١- چنانچه در قتل غير عمدى ناشى از تصادفات رانندگى، محكومٌ عليه پس از انقضاى مهلت پرداخت ديه (دو سال) دادخواست اعسار از پرداخت ديه تقديم دادگاه نمايد و پس از بررسى توسّط محكمه اعسار وى ثابت گردد و چنين احراز گردد كه نامبرده قادر به پرداخت ديه در آتيه هم نخواهد بود و از طرفى اولياى دم متوفّى چند نفر صغير هستند كه از نظر مالى در مضيقه هستند، آيا مى‌توان حكم به پرداخت ديه از بيت المال كرد؟ در صورتى كه نظر مبارك مثبت باشد، مستند حكم را اعلام فرماييد.

جواب: بايد ديه او را بيت المال بپردازد و مدرك آن رواياتى است كه تصريح‌