استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨١ - سرقفلى

بگيرد نه به ميل خود، و اگر با علم و اطّلاع طرفين از قانون ٢٠% اجاره منعقد شده، لازم است معيار را همان بيست درصد قرار دهند.

سؤال ٨٤٧- اگر شخصى حقيقى يا حقوقى صاحب سرقفلى مكانى باشد، و مالك شخص ديگرى باشد، و مدّتى صاحب سرقفلى مستأجر آن ملك بوده است، ولى بعداً صاحب سرقفلى حقّ خود را به نفر سوّم صلح مى‌كند و صاحب ملك هم به همان نفر سوّم ملك را اجاره مى‌دهد؛ نفر سوّم به علّتى قرارداد با هر دو را فسخ مى‌نمايد، آيا از نظر شرعى صاحب اوّل سرقفلى مى‌تواند بدون اجازه و اذن در آن تصرّف كند؟ و اگر تصرّف او اشكال دارد لطفاً به سؤالات زير پاسخ دهيد؟

الف) آيا تصرّف صاحب سرقفلى غاصبانه و عدوانى است؟

جواب: در صورتى كه نفر سوّم حقّ فسخ داشته، با فسخ كردن سرقفلى به نفر دوّم برمى گردد و ملك به نفر اوّل (صاحب اصلى) و اگر صاحب سرقفلى بخواهد در آن تصرّف كند بايد مجدّداً آن را اجاره كند.

ب) اگر تصرّف عدوانى است، آيا منافع مغصوبه بايد به «اعلى القيم» اخذ شود؟

جواب: اگر قبل از اجاره مجدّد تصرّفى بنمايد بايد اجرت المثل را طبق عرف روز بدهد.

ج) در صورتى كه تصرّف عدوانى باشد، آيا متصرّف مستحقّ تعزيرات شرعى مى‌باشد؟

جواب: اگر آگاهانه تصرّف عدوانى كرده باشد مستحقّ تعزير است.

د) در صورتى كه مالك براى رسيدن به منافع مغصوبه مخارجى را متحمّل شده باشد، آيا مى‌تواند از غاصب و متصرّف عدوانى اخذ نمايد؟

جواب: اگر ناچار شود مخارج فوق العاده‌اى هزينه كند مى‌تواند بگيرد؛ ولى هزينه‌هاى معمولى را نمى‌توان گرفت.