استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٢ - ٤- معدن

ك) بر فرض لزوم رعايت حريم معدن، ملاك حريم واقعى است (يعنى آنچه الان مورد احتياج است) يا حريم احتمالى، كه ده‌ها سال آينده- بر فرض ادامه بهره‌بردارى از معدن- مورد نياز خواهد بود را نيز شامل مى‌شود؟ (با توجّه به اين كه هرچه از معدن استخراج مى‌شود، مكان موادّ استخراجى به عنوان حريم عمليّات استخراج، مى‌تواند مورد استفاده قرار گيرد).

جواب: معدن، خواه در تملّك اشخاص باشد يا تملّك دولت، و واگذارى خواه به صورت تملّك باشد يا بهره‌بردارى، داراى حريم است، و مراد از حريم معدن، آن مقدار فضا و محلّى است كه در عرف و عادت معدنچيان، براى استخراج و بارگيرى و ساير احتياجات متعارف، مورد نياز است.

هرگاه در قانون حكومت اسلامى حدّى براى آن معدن در نظر گرفته شده است، بر طبق آن عمل مى‌شود و اگر در قانون تبيين نشده، بايد با مشاوره چند نفر از معدنچيان باسابقه و متديّن، حدّ و حدود آن تعيين گردد و مطابق آن عمل شود و واگذارى اين حريم به ديگران در صورتى كه از طرف مسئولان بخش معدن و مطابق مقرّرات باشد، اشكالى ندارد، در غير اين صورت جايز نيست. البتّه حريم معدن، نسبت به بهره‌بردارى‌هاى ممكن در حال و آينده نزديك، در نظر گرفته مى‌شود و آينده دور معيار نيست. ضمناً بهره‌برداران از معدن در نحوه بهره‌بردارى و انفجارات خود، بايد طورى عمل كنند كه مزاحمت و ضرر و زيانى براى همسايگان حاصل نشود.

سؤال ٥٦٠- قريه‌اى كوه بزرگى دارد، همه اهالى روستا گاو و گوسفند خود را در اين كوه مى‌چرانند، هر قسمت از كوه به گاو و گوسفندان يك محلّه اختصاص داده شده است، حال اگر كسى در چراگاه محلّه ديگر، اشياى معدنى مثل ياقوت، زمرّد و ساير اشياى قيمتى پيدا كند، آيا حلال و جايز است؟

جواب: هرگاه كسانى معادنى در آنجا پيدا كنند، متعلّق به خود آنهاست.