استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨١ - ٤- معدن

د) اگر كسى موقّتاً بهره‌بردار از معدنى شد، آيا مى‌تواند نسبت به حريمى كه فعلًا مورد نيازش نيست، مدّعى شود؟

ه-) با فرض مالكيّت دولت نسبت به معادن، و فرض وجود حريم براى معدن، و لو حريمى كه سالهاى آتى احتمالًا مورد نياز باشد، اگر همان دولتِ مالك، حريمى تصوّرى و احتمالى را به فرد ثالث (غير از بهره‌بردار معدن)، واگذار قطعى نمايد، آيا بهره‌بردار از معدن مى‌تواند نسبت به حريم تصوّرى و احتمالى معدن ادّعايى داشته باشد؟

و) اگر مالك معدن (يعنى دولت) هيچ‌گونه ادّعايى نسبت به حريم تصوّرى يا واقعى معدن نداشته باشد، آيا بهره‌بردار مى‌تواند نسبت به هر دو قسم از حريم (تصوّرى و واقعى) ادّعايى داشته باشد؟

ز) اگر بهره‌بردار از معدن نتواند از معدن بهره‌بردارى نمايد؛ به دليل اين كه مالك معدن (يعنى دولت) حريم واقعى معدن را به فرد ثالث واگذار نموده است، آيا شرعاً بهره‌بردار مى‌تواند براى فرد ثالث ايجاد مزاحمت نمايد؟

ح) اگر بهره‌بردار از معدن اقدام به انفجار نمايد و اين انفجار موجب تشنّج اعصابِ افراد ساكنِ در اطراف معدن شود، از نظر شرع مقدّس اين نوع بهره‌بردارى چه حكمى دارد؟ حكم شرعى متوجّه بهره‌بردار است يا صادركننده مجوّز بهره‌بردارى؟ اگر شدّت انفجار فرضاً موجب سقط جنينى شود، چه كسى مقصّر است؟

ط) اگر بهره‌بردارى از معدن موجب سلب آسايش، آرامش و آلوده نمودن محيط زيست شود، آيا شرعاً مى‌توان از معدن بهره‌بردارى كرد؟ اگر براى امور خيريّه و عام المنفعه باشد، چه حكمى دارد؟

ى) اگر كسى ادّعا كند حقّ استفاده از معدن از نظر زمانى، بر حقّ استفاده از منزل مسكونى در اطراف معدن تقدّم دارد. در اين صورت كدام يك بايد از حق خود صرف نظر كند؟ و يا هر يك مى‌تواند از حق خود استفاده كند و هيچ يك برترى بر ديگرى ندارد؟