نيز به خبر واحد مراجعه كرد . [١] البته استدلال به اين روايت ، هم از جهت سند و هم از جهت دلالت ، قابل مناقشه است . از جهت سند ، همين كه از منفردات كشّى است ، هر چند افراد راوى در آن قابل اعتماد باشند ، مى تواند مانع از حصول وثوق عقلايى به صدور روايت شود . به علاوه ، چنانچه در سند روايت قبلى اشاره شد ، در اين جا نيازمند حصول قطع يا اطمينان به صدور روايت هستيم . از جهت دلالت نيز اين روايت ، قابل مناقشه است . توضيح اين كه اوّلاً بعيد نيست ادّعا شود مراد از «پناهگاه» در راستاى احكام ، همان به دست آوردن خودِ احكام باشد و چالش هايى مانند بررسى اوصاف و احوال راويان اخبار را شامل نشود . ثانيا تعبير به كار رفته در روايت (بنا بر صدور روايت) حاكى از جلالت قدر و بلندى مرتبه حارث بن مغيره نزد امام صادق عليه السلام است . در اين صورت ، حجّيت خبر واحد ، فقط براى افرادى مثل او ثابت مى شود ، در حالى كه مراد از حجّيت خبر واحد ، اعم از كسانى است كه داراى چنان منزلت عالى اى هستند .

سوم . روايات حجّيت خبر واحد در موضوعات

براى اثبات حجّيت خبر واحد در موضوعات شرعى مانند نجاست و طهارت ، به رواياتى استدلال شده است . صاحب جواهر مى گويد : از برخى اخبار مى توان بر تنزيل خبر عدل واحد درجايگاه علم استفاده كرد . [٢] امّا از آن ميان ، چند روايت دلالت نسبتا روشن تر و عام ترى دارند :

[١] مباحث الأصول ، ص٥١١ (الجزء الثانى من القسم الثانى) . همچنين ، ر .ك : همان ، با پاورقى سيّد كاظم حائرى ، ص٥٥٩ .[٢] جواهر الكلام ، ج٦ ، ص١٧١ .برخى از فقها بسيارى از اين روايات را جمع آورى و بررسى كرده اند ؛ بحوث فى شرح العروة الوثقى ، ج٢ ، ص٩٦ به بعد . نيز ، ر .ك : مستمسك العروة ، الحكيم ، ج١ ، ص٢٠٥ ؛ التنقيح ، الخوئى ، ج٢ ، ص٣١٩ و ج٣ ، ص١٦٦ .