اشكالات ، موضوع بحث و بررسى هاى مفصّل و عميق محقّقان اصولى است . [١] اين اشكالات را در دو مرحله مى توان رده بندى كرد : مرحله اوّل ، در برابر اصل دلالت ابتدايى آيه بر مطلوب است و مرحله دوم ، در راستاى پيش نهادن موانعى براى انعقاد نهايى دلالت آيه . [٢] در مرحله اوّل ، گذشته از اصل بحث در كبراى كلّى حجّيت مفهوم وصف و مفهوم شرط ، عدم تماميت صغروى نيز مدّ نظر است . در مورد مفهوم وصف ، عدم ذكر موصوف (عدم اعتماد بر موصوف) در آيه ، حجّيت مفهوم آن را با مشكل مواجه مى كند ، چنان كه در مورد مفهوم شرط ، شيوه بيان قضيه شرطى كه به شكل بيان شرط براى تحقّق موضوع حكم مذكور در جزاست ، مانع از تحقّق مفهوم است . [٣] امّا در مرحله دوم ، نظر به تعليل مذكور در آيه است كه : «إن تصيبوا قوما بجهالة ... مبادا از سوى شما از سرِ جهالت ، آسيبى به گروهى برسد» . احتمال مخالفت با واقع در اين تعليل ، درباره هر خبرى كه يقين آور نباشد ، مى آيد ، چه خبر فاسق ، چه خبر عادل يا ثقه . پس اين تعليل نمى گذارد براى خبر غير فاسق در برابر خبر فاسق ، خصوصيت و امتيازى برداشت شود . [٤] اعتماد نگارنده در عدم پذيرش دلالت آيه بر حجّيت خبر واحد ، بر اشكالاتى است كه در مرحله اوّل گفته شد ، كه تفصيل آن در اصول فقه امكان پذير است ؛ ولى به هر حال ، نتيجه اين است كه آيه شريف نبأ ، گرچه مى تواند از جهت شمول و فراگيرى به عنوان يك مبناى رجالى در پذيرش اقوال رجاليان درباره راويان قلمداد

[١] الرسائل، ص٧١؛ معالم الأصول ، ص١٩٠؛ كفاية الأصول ، ج٢، ص٨٣؛ فوائد الأصول ، ج٣، ص١٦٤ ـ ١٦٥؛ مصباح الأصول ، ج ٢ ، ص ١٥٢ به بعد .[٢] مصباح الأصول ، ج٢ ، ص١٦٢ .[٣] الرسائل، ص٧١؛ معالم الأصول، ص١٩٠؛ كفاية الأصول، ج٢، ص٨٣؛ فوائد الأصول ، ج ٣ ، ص١٦٤ـ١٦٥؛ مصباح الأصول ، ج ٢ ، ص ١٥٢ به بعد .[٤] همان جا .