مبانى حجّيت آراى رجالى - صرّامى، سيف اللّه - الصفحة ١١٢
برخى تعابير به عنوان قرينه بر مراد در همه عبارت ها استفاده شده استكليات في علم الرجال، ص ١٩٤ . . توضيح محوريت مراد از «تصحيح ما يصحّ» اين كه ممكن است «ما يصحّ» را در جمله، اشاره به روايت (به معناى مصدرى: روايت كردن) يا مروى (متن روايت منسوب به معصوم عليه السلام) بگيريم. در هر يك از اين دو صورت نيز ممكن است «تصحيح» را در آن به معناى مطابقىِ خود باقى گذاريم يا اين كه آن را اشاره به لازم قلمداد كنيم. البته اشاره به لازم در هريك از دو صورت ياد شده ، معناى خاصّ خود را مى دهد. اگر «ما يصحّ» را روايت كردن بدانيم، لازمِ تصحيح آن، ثقه دانستن كسى است كه روايت مى كند (طبعاً بنا بر اين مبنا كه لازمه هر روايت صحيحى، ثقه بودن روايت كننده است)، و اگر «ما يصحّ» را «مروى» بدانيم، لازمِ تصحيح آن، ثقه دانستن همه افراد سلسله سند (لا اقل از افراد اصحاب اجماع تا معصوم عليه السلام و بر مبنايى كه لازمه هر حديث صحيحى را ثقه بودن همه افراد سند آن مى داند) خواهد بود. به هر حال ، چهار قولى كه پيش از اين از مرحوم حاجى نورى نقل كرديم ، حاصل درهم آميختن دواحتمال فوق درباره «ما يصحّ» با دو احتمال مذكور درباره تصحيح است. اين مطلب را مى توان به شكل زير نمايش داد: