خبرويت برخوردار نيست ، از شرايط و مصداق هاى اين كبرا بحث مى شود . [١] اين مبحث به عنوان يكى از مبانى رجالى در نقد و ارزيابى راويان به كار مى آيد . در موضوع مبانى رجالى مى توان بحث كرد كه : آيا حجّيت قول رجالى از باب حجّيت قول خبره است يا نه؟ و اگر هست ، شرايط و نتايج آن چگونه است؟ ٢ . حجّيت خبر واحد . حجّيت خبر واحد ، در واقع يك كبرا يا مبناى رجالى است كه در اصول فقه به تفصيل موردبحث قرار مى گيرد . اگر در رجال به دنبال توثيق افراد مى رويم ، بر اين پايه قرار دارد كه در اصول فقه ثابت كرده ايم خبر شخص ثقه ، حجّت است . ممكن است در مبانى رجالى برخى از مباحث تكميلى و يا مباحثى كه مصداقى و درباره يك فرد نيست ، ولى نسبت به بحث كلّى حجيّت خبر واحد ، جنبه صغروى دارد ، مطرح شود . مثلاً دخالت نوع مذهب ، گرايش فكرى ، لزوم ضابط بودن و مانند اين اوصاف و احوال در حجّيت خبر واحد ، به عنوان مباحث تكميلى قابل طرح است . از مباحث مصداقى ، در واقع همه مباحثى كه تحت عنوان «توثيق هاى عام» مى آيد (مانند از اصحاب اجماع بودن ، رجال تفسير على بن ابراهيم ، المزار ابن قولويه و ...) قابل طرح و پيگيرى است . ٣ . دليل انسداد . يكى ديگر از مباحث مهم اصولى كه در مبانى رجالى قابل پيگيرى است ، بحث دليل انسداد است . چنان كه در ارتباط رجال و فقه هم اشاره شد ، اين دليل با مقدّماتى كه دارد ، مى تواند تأثير مستقيمى در احراز وثاقت براى راويان يا بسنده كردن به برخى از شرايط در آنها داشته باشد . [٢]

٣ . در ارتباط مبانى رجال و درايه

رجال و درايه قرابت زيادى با هم دارند . اين قرابت ، بويژه وقتى كه به مبانى

[١] كفاية الأصول ، ج٢ ، ص٦٧ ؛ مصباح الأصول ، ج٢ ، ص١٣١ ، بحوث في الأصول ، ج٤ ، ص٢٩٦ .[٢] دو مبناى كشف و حكومت در نتيجه دليل انسداد ، اين دو نوع تأثير را رقم مى زند كه در جاى خود خواهد آمد . (ر .ك : فصل سوم : بخش دوم)