مبانى حجّيت آراى رجالى - صرّامى، سيف اللّه - الصفحة ٢١٦
گفتار سوم : جايگاه شهرت در مبانى رجالى
شهرت به عنوان يكى از امارات در كنار ساير امارات ، مانند خبر واحد ، ظواهر و سيره عقلا در آثار اصولى مطرح است . مراد از شهرت در اين مباحث ، شهرت فتوايى است . [١] تا آن جا كه نگارنده مى داند ، كسى از اصوليان متأخّر (پس از شيخ انصارى) براى شهرت ، حجّيت مستقل قائل نيست ؛ امّا از خلال استدلال ها بر حجّيت شهرت ، مى توان معيارهايى را (فارغ از صحّت و سقم آنها) به دست آورد كه در مبانى رجالى نيز قابل استفاده است . روشن است كه مراد ما از طرح اين بحث ، بررسى همين معيارها و انطباق آن در مبانى رجالى است ، نه اين كه بخواهيم خود شهرت در اصول را بر مبانى رجالى انطباق دهيم كه معناى محصّلى هم ندارد . در اين جا با اشاره اى به استدلال هايى كه براى اثبات حجّيت شهرت صورت گرفته ، به معيارهاى فوق و قابليت انطباق آنها بر مبانى رجالى مى پردازيم : ١ . دليل هاى حجّيت خبر واحد در حجّيت شهرت . گفته اند ادلّه حجّيت خبر واحد به اولويت بر حجّيت شهرت هم دلالت مى كند . وجه اولويت اين است كه ظنّ حاصل از شهرت ، قوى تر از ظنّى است كه از خبر واحد حاصل مى شود . شيخ انصارى كه دليل را به نقل از او آورديم ، آن را ضعيف مى شمارد ؛ زيرا اوّلاً اولويت مورد ادّعا در آن ، خود يك امر ظنّى است كه از ظنّ شهرت به مراتب ضعيف تر است . در اين صورت ، يك ظن ضعيف تر چگونه مى تواند ظنّ قوى تر از خود را حجّت كند؟ ثانيا اساسا چنين اولويتى ، هرچند ظنى ، وجود ندارد ؛ چون مى دانيم مناط و علّت در حجّيت خبر واحد ، صرف افاده ظن نيست . [٢]
[١] در مقابل شهرت روايى و شهرت عملى ، ر .ك : فوائد الأصول ، ج٣ ، ص١٥٢ ؛ كفاية الأفكار ، ص٩٩ (القسم الأوّل من الجزء الثالث) .[٢] الرسائل ، ص٦٥ .