در دست داشتن گزارشى فشرده از مبانى رجالى در دوره هاى مختلف، مى تواند روشن كننده مباحث آتى باشد. اين كار در دو بخش مبانى رجالى شيعه و اهل سنّت (كه ميراث متفاوتى در اين باره دارند) قابل پيگيرى است. تذكّر اين نكته ضرورى است كه بررسى مبانى آراى اهل سنّت در اين باره ، صرفا براى آشنايى و توجّه تطبيقى به آن در مبانى شيعى است؛ ولى پيگيرى و تداوم اين تحقيق، در مبانى آراى شيعه خواهد بود. از اين رو، بررسى مبانى اهل سنّت، فشرده تر انجام مى گيرد. خوانندگان محترم براى آگاهى از بحث هاى مفصّل تر و كامل تر درباره مبانى اهل سنّت، بويژه با عنايت به همه روش هاى ارزشيابى صدور احاديث، يعنى از روى متن و سند (و در سند هم چه از جهت تكْ تكِ راويان، و چه از جهت ارزشگذارى هاى كلّى تر، به سان آنچه در مورد شيعه خواهد آمد) ، مى توانند به منابع آنها مراجعه كنند . به برخى از اين منابع در ضمن اين بررسى فشرده هم ارجاع داده مى شود.

گفتار اوّل : تاريخچه مبانى رجالى حديث اهل سنّت

مبانى رجالى از لا به لاى آراى رجالى به دست مى آيد. بنا بر اين، تاريخچه آن با