مبانى حجّيت آراى رجالى - صرّامى، سيف اللّه - الصفحة ٢٠٦
... صاحبان دانش ها و فنون كه در دانش خود معروف اند و در آن تخصص عميق دارند ... . [١] ديگران نيز با تعبيرهايى مشابه از اهل خبره ياد كرده اند . [٢]
٢ . حجّيت قول اهل خبره
براى اثبات حجّيت قول اهل خبره ، غالبا به سيره عقلايى تمسّك مى شود . در اصل اين كه سيره عقلايى بر رجوع به اهل خبره در هر دانشى براى رفع نيازهاى زندگى فردى و اجتماعى قرار دارد ، اختلافى وجود ندارد . اختلاف در دو جهت است : يكى در اين كه : آيا اين سيره عقلايى مورد تأييد و امضاى شارع مقدّس قرار گرفته است يا نه؟ و اختلاف ديگر در شرايط حجّيت قول اهل خبره است . شرايط حجّيت را در مباحث آينده بررسى خواهيم كرد ؛ امّا اعتبار شرعى اين سيره عقلايى را در اين جا مورد بحث قرار مى دهيم . در تقرير اين سيره گفته شده است : درستى مراجعه به صاحبان صنايع و دانش ها ـ كه در دانش خود برجسته اند و در فن و تخصّص خود ، كارآزموده ـ از امورى است كه عقلا در هر زمان و عصرى بر آن اتّفاق دارند . [٣] ظاهر اين تقرير ، احراز تأييد يا لااقل عدم نهى شارع مقدّس از اين سيره است ، چنان كه برخى به آن تصريح كرده اند . [٤] امّا برخى از بزرگان بر اعتبار اين سيره اشكال گرفته اند . اشكال ايشان به عدم نهى
[١] الرسائل ، ص٤٦ .[٢] كفاية الأصول ، ج٢ ، ص٦٧ ؛ نهاية الأفكار ، ص٩٥ (القسم الأوّل من الجزء الثالث) .[٣] الرسائل ، ص٤٦ (به نقل از : محقق سبزوارى) . نيز ، ر . ك : كفاية الأصول ، ج٢ ، ص٦٧ .[٤] فوائد الأصول ، ج٣ ، ص١٤٢ ؛ نهاية الأفكار ، ص٩٥ (القسم الأوّل من الجزء الثالث) ؛ مصباح الأصول ، ج٢ ، ص١٣١ .