به شانزده دسته تقسيم كرده اند كه البته به نظر ايشان ، فقط دسته شانزدهم بر مطلوب دلالت دارد [١] كه در ادامه ، برخى از روايات اين دسته را نقل مى كنيم . از ميان اين اخبار ، تنها دو روايت ، دربر دارنده موضوع بحث ماست . دلالت اين دو روايت به گونه اى است كه مى تواند بيان كننده اعتبار خبر واحد در ارائه اوصاف و احوال راويان هم باشد . البته رواياتى نيز وجود دارند كه به آنها بر حجّيت خبر واحد در همه موضوعات شرعى ، يعنى موضوعاتى كه اثر شرعى بر آنها بار مى شود (از جمله موضوع اوصاف و احوال راويان) تمسّك شده است كه آنها نيز در ادامه همين دو روايت خواهند آمد . در اين جا با رعايت اختصار به دو روايت يادشده و رواياتى كه در اثبات حجّيت خبر واحد در موضوعات استدلال شده ، مى پردازيم .

اوّل : روايت حِمْيَرى

روايت نسبتا مفصّلى است با سندى قابل اعتماد . [٢] برخى ادّعاى قطع يا اطمينان به صدور اين روايت كرده اند و تلاش كرده اند مقدّمات حصول آن را براى خواننده خود هم فراهم آورند . [٣] ثمره ادّعاى قطع يا اطمينان به صدور روايت ، يعنى فراتر از صِرف حجّيت ، در اين است كه با چنين قطع يا اطمينانى در چنبره دور استدلال به خبر واحد براى حجّيت خبر واحد ، گرفتار نمى آييم . در واقع ، دور ، يكى از اشكال هاى مهم در اثبات حجّيت خبر واحد به روايات است كه اصوليان تلاش كرده اند با تمسّك جستن به تواتر روايات يا وجوهى ديگر ، از آن رهايى يابند . [٤] در قسمتى از روايت فوق ، راوى از امام هادى عليه السلام مى پرسد : «من أُعامل أو عمّن

[١] مباحث الأصول ، ص ٤٨٤ ـ ٥٠١ (الجزء الثانى من القسم الثانى) .[٢] جامع أحاديث الشيعة ، ج١ ، ص٢٦٩ .[٣] همان ، ص٥٠٥ به بعد .[٤] الرسائل ، ص٨٤ به بعد ؛ كفاية الأصول ، ج٢ ، ص٩٧ ؛ فوائد الأصول ، ج٢ ، ص١٨٩ به بعد ؛ مصباح الأصول ، ج٢ ، ص١٩١ به بعد ؛ أنوار الهداية ، ج١ ، ص٣١٠ به بعد .