مبانى حجّيت آراى رجالى - صرّامى، سيف اللّه - الصفحة ١٤٨
كتب يونس وحديثه لا يعتمد عليه . [١] يعنى به اين ترتيب ، اشكال ابن وليد به محمّد بن عيسى در رواياتى بوده كه وى از يونس نقل كرده است . اگر چنين باشد ، نقد ابن نوح هم بر او در بحث استثنا از روايات محمّد بن احمد ، اين است كه با وجود ظاهر عدالت و وثاقت محمّد بن عيسى ، دليلى ندارد كه روايات او را از يونس بن عبد الرحمان ، رد كنيم . البته اگر اين معنا را هم در مورد «بأسناد منقطع» نپذيريم ، به هر حال ، باز هم به دليل قيدى (بأسناد منقطع) كه به استثناى محمّد بن عيسى وارد شده ، هر معنايى كه داشته باشد ، نمى توان نقد ابن نوح را بر ابن وليد ، دليل بر اين دانست كه محور و تأكيد ابن وليد بر خود راويان بوده ، نه روايت ها .
٧ ـ ١ . فراوانى روايت از معصوم عليه السلام
برخى از صاحب نظران ، عنوان كلّى ديگرى را نقل كرده اند كه گفته شده دلالت بر معتبر بودن افراد مصاديق آن مى كند . اين عنوان «فراوانى روايت از معصوم عليه السلام» است . براى اين نظر ، سه روايت مطرح كرده اند و بر سند و دلالت آنها اشكال گرفته اند . [٢] هر سه روايت از اختيار معرفة الرجال ، مشهور به رجال الكشّى نقل شده است .
در روايت اوّل به نقل از امام صادق عليه السلام آمده است : أعرفوا منازل الرجال منّا على قدر رواياتهم عنّا . [٣]
جايگاه و ارزش رجال را نزد ما از روى مقدار رواياتى كه از ما نقل مى كنند ، بشناسيد .
[١] رجال النجاشى ، ص٣٤٨ .[٢] همان جا .[٣] كلّيات فى علم الرجال ، ص٢٩١ .[٤] معجم رجال الحديث ، ج١ ، ص٧٤ و ج١٥ ، ص٤٧ .[٥] رجال نجاشى ، ص٣٤٨ .[٦] كلّيات فى علم الرجال ، ص٢٩٢ .[٧] رجال النجاشى ، ص٣٤٨ .[٨] الفهرست ، ص١٤٥ .[٩] البته خود شيخ طوسى در شرح حال محمّد بن عيسى بن عبيد ، ظاهرا سخن ابن وليد را بر محور راوى معنا كرده نه روايت (الفهرست ، ص١٤٠ : ضعيف استثناه أبو جعفر) ؛ ولى اين اجتهاد شيخ در سخن ابن وليد ، ضررى به ظهور نقل او نمى زند .[١٠] رجال النجاشى ، ص٣٤٨ .[١١] رجال النجاشى ، ص٣٣٣ .[١٢] معجم رجال الحديث ، ج١ ، ص٧٨ .[١٣] اختيار معرفة الرجال ، ج١ ، ص٥ .