مبانى حجّيت آراى رجالى
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص

مبانى حجّيت آراى رجالى - صرّامى، سيف اللّه - الصفحة ١٤٢

سوم ، عطف تفسير و بيان كننده دو تعبير ديگر است ؛ ولى اين برداشت ، خلاف ظاهرِ عطف است . ظاهر عطف ، غيريت و تفاوت دو طرف عطف است . شايد بر همين اساس است كه برخى گفته اند عبارت مورد بحث ، دلالتى بر حصر راويان در ثقه ندارد . [١] ثانيا گوينده اين سخن معلوم نيست كه على بن ابراهيم باشد تا توثيق او براى ما ارزش داشته باشد ؛ بلكه ظاهرا كسى غير از اوست . توضيح اين كه اين سخن در مقدمه كتاب آمده و كسى كه زمام سخن را از اوّل مقدمه طولانى تا آخر آن در دست دارد ، على بن ابراهيم نيست ؛ زيرا پس از پايان مقدمه ، در شروع تفسير كه از تفسير «بسم اللّه الرحمن الرحيم» شروع شده ، آمده است : أقول : تفسير «بسم اللّه الرحمن الرحيم» . حدّثنى أبو الفضل العباس بن محمّد بن القاسم بن حمزة بن موسى بن جعفر عليه السلام قال حدّثنا أبوالحسن على بن ابراهيم قال حدّثني ... [٢] ظاهر اين است كه نويسنده مقدمه مى گويد : «عبّاس بن محمّد براى من حديث كرد كه على بن ابراهيم حديث كرد كه ...» ؛ يعنى نويسنده مقدمه با يك واسطه از على بن ابراهيم نقلِ حديث مى كند . با اين وصف ، چگونه مى توان ادّعا كرد گوينده يا نويسنده مقدمه اى كه عبارت مورد بحث در آن است ، على بن ابراهيم است؟ حتّى ظاهر اين سخن اين است كه نويسنده مقدمه ، راوى على بن ابراهيم (يعنى عبّاس بن محمّد) هم نيست . هرچند او نيز معلوم نيست در توثيق و تضعيف اعتبارى داشته باشد . [٣] البته در قسمتى از مقدمه از برخى نسخه ها (ونه همه نسخه ها) نقل شده است :


[١] بحوث فى علم الرجال ، ص٦٦ ـ ٦٧ .[٢] تفسير القمى ، ج ١ ، ص ٢٧ .[٣] كلّيات فى علم الرجال ، ص٣٠٩ (درباره اعتبار اين شخص) .