على الظاهر و سقط شرحه عن المصنف]» [١] و ... . در اين تحقيق ، چنين مواردى نيز جزو ٦٦ مورد «بدون ارزيابى» ، دسته بندى شده اند ؛ چون عبارات ياد شده ، به علّامه مجلسى تعلّق ندارد . ٢ . اگر علّامه ، علاوه بر ارزيابى سند الكافى ، بررسى سند همين روايت را در ديگر كتاب ها نيز مطرح كرده باشد ، ارزيابى سند الكافى ، ملاك دسته بندى روايتْ قرار گرفته است ، مانند: «حسن و فى الفقيه صحيح» كه حسنْ شمرده شده است. يا تعابيرى همچون: «مجهول و رواه الصدوق فى أماليه بسند حسن» ، «مجهول و فى الفقيه صحيح» و «ضعيف و رواه الشيخ فى الموثّق» كه ضعيف شمرده شده اند. ٣ . چنانچه حديثى ، دو يا چند سند داشته ، سندى كه از درجه اعتبار بيشترى برخوردار بوده ، ملاك دسته بندى حديث قرار گرفته است ، مثلاً: حديثى كه چنين ارزيابى شده : «سنده الأول ضعيف و الثانى صحيح» ، جزو احاديث صحيح قرار مى گيرد. ٤ . در صورتى كه علّامه ، به صورت مردّد ، مثلاً با تعبير «أو» ، در باره سندى قضاوت كرده ، اصطلاحى كه از درجه اعتبار كمترى برخوردار بوده ، ملاك دسته بندى حديث قرار گرفته است ؛ بنا بر اين ، با تعبير «حسن أو ضعيف» ، حديث ، جزو احاديث ضعيف ، دسته بندى شده است و از همين دسته است تعابيرى همچون : «حسن أو موثّق و إن كان غالب بن عثمان الهمدانى فضعيف» يا «فى بعض النُسخ عن مسعدة فالخبر ضعيف و فى بعضها عن سعد يعنى ابن طريف و هو مختلف فيه فالخبر كذلك» كه هر دو ، جزو احاديث ضعيف ، شمرده شده اند. ٥ . در تعابير تشبيهى ، مانند: «مرسل كالصحيح» ، «موثّق كالصحيح» ، «حسن كالموثّق» ، «مجهول كالحسن» و... ملاك دسته بندى ، بخش دوم هر اصطلاح (مشبّهٌ

[١] مقابله و تصحيح جلدهاى اين چاپ مرآة العقول را به ترتيب ، اين افراد انجام داده اند : جلدهاى ١ ـ ١١: سيد هاشم رسولى محلّاتى ، جلدهاى ١٢ ـ ١٣: سيد جعفر حسينى ، جلدهاى ١٤ ـ ١٨: سيّد محسن حسينى امينى ، جلدهاى ١٩ ـ ٢٦: شيخ على آخوندى.[٢] مرآة العقول ، ج١٩ ، ص١٥.[٣] همان ، ص٥٥.[٤] همان ، ص١٠٢.[٥] همان، ص١٨٣.[٦] همان ، ج ٢٠ ، ص ٨٥ .[٧] همان ، ص١٠٠.[٨] همان ، ص٢٠٦.[٩] لوامع صاحبقرانى (شرح كتاب من لا يحضره الفقيه) ، ج١ ، ص ١٠٤.[١٠] مرآة العقول ، ج ١٦ ، ص ١٦٢ .[١١] الكافى ، ج ٤ ، ص ١٠ .[١٢] مرآة العقول ، ج ١٣ ، ص ١٨٢ .