مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ١٦
است . [١] از اين راوى ، با عناوين مختلفى نظير : اسيدى ، رزامى ، دارمى و نخعى كوفى [٢] ياد شده كه احتمالاً همه از يك فرد حكايت مى كند ؛ [٣] امّا غياث بن ابراهيم بَتْرى كه ابن داوود ، وى را فاسد العقيده دانسته ، [٤] غير از نگارنده جامع ياد شده است . [٥] چنان كه از عنوان اين كتاب آشكار است ، كتابى مبوَّب در موضوعات فقهى است كه ابن شهر آشوب از آن با عنوان «جامعه» [٦] و ابن طاووس با عنوان «كتاب» ياد مى كند . [٧] اسماعيل بن ابان بن اسحاق ، [٨] محمّد بن يحيى الخزّاز و نيز حسن بن على لؤلؤى ، [٩] راويان اين كتاب بوده و رواياتى از آن در كتب حديثى شيعه آمده است . ١١ . كتاب مبوّب فى الفرائض ، رفاعة بن موسى اسدى كوفى (رفاعه نخاس) ، از راويان موثّق امام صادق و امام كاظم عليهماالسلام . [١٠] گفته شده كه وى پس از امام كاظم عليه السلام به واقفه پيوست ؛ امّا پس از مدتى ، از آن راه برگشت . [١١]
[١] رجال النجاشى ، ص ٣٠٥؛ رجال الطوسى ، ص ٢٦٨ .[٢] رجال البرقى ، ص ٤٢ . كتب اهل سنّت ، از شخصى به نام ابو عبد الرحمان غياث بن ابراهيم نخعى كوفى سخن گفته و وى را تضعيف كرده اند ؛ امّا با عنايت به تفاوت كنيه راوى ياد شده با راوى مورد نظر ما ، مى توان حدس زد كه وى غير از غياث بن ابراهيم شيعى است (ر .ك : التاريخ الكبير ، ج ٧ ، ص ١٠٩ ؛ ميزان الاعتدال ، ج ٣ ، ص ٣٣٧ ؛ الجرح و التعديل ، ج ٧ ، ص ٥٧) .[٣] ر .ك : ميراث مكتوب شيعه ، ص ٢٨٠ .[٤] رجال ابن داوود ، ص ٢٦٥ .[٥] معجم رجال الحديث ، ج ١٤ ، ص ٢٥٢ .[٦] معالم العلماء ، ص ١٢٤ .[٧] كتاب خانه ابن طاووس ، ص ٣٥٦ .[٨] رجال النجاشى ، ص ٣٠٥ .[٩] الفهرست ، طوسى ، ص ١٩٦ .[١٠] رجال النجاشى ، ص ١٦٦ .[١١] معجم رجال الحديث ، ج ٨ ، ص ٢٠٤ . واقفه ، گروهى از شيعيان هستند كه با دعوى اين كه امام كاظم عليه السلام امام قائم منتظر است ، بر امامت او توقف كردند و امامت امامان بعدى را نپذيرفتند (ر.ك : مقياس الهداية ، ص ١٤١) .