مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٢٢٩
كرده است ، بدون ترديد از ارزنده ترين كتاب ها در اين زمينه است . مؤلّف فرزانه و سخت كوش كتاب ، علاوه بر آن كه فايده ششم از فوايد دوازده گانه مقدمه كتاب را به اين موضوع اختصاص داده است و تحت عنوان «فى طريق تمييز من التلبّس من المشتركات» مطالب بسيار سودمندى را ارائه كرده است ، در جاى جاى كتاب ، به مناسبت هاى مختلف ،به تمييز و جداسازى راويان مشترك ـ كه در اسانيد روايات قرار گرفته اند ـ ، پرداخته است .
٢ . جامع المقال فيما يتعلّق بأحوال الحديث و الرجال [١]
اين كتاب ، در دوازده باب تنظيم گرديده است و باب دوازدهم آن به «تمييز مشتركات» اختصاص دارد . علّامه آقا بزرگ تهرانى مى نويسد : رتّبه على اثنى عشر بابا و أورد فى ثانى عشر الأبواب ، اثنتى عشرة فائدة فى تمييز المشتركات بالاسم ، ثم بالنسب ، ثم بالكنى ، ثم بالألقاب . [٢] شيخ عبّاس قمى ، معتقد است كه او اوّل كسى است كه در تمييز مشتركات ، كتاب تأليف كرده است . [٣]
٣ . هداية المحدّثين إلى طريقة المحمّدين [٤]
نويسنده كتاب ، در ابتدا ، به شرح باب دوازدهم كتاب جامع المقال ـ كه به راويان مشترك داشت اختصاص دارد ـ ، پرداخت و سپس كتاب مستقل و جداگانه اى تأليف نمود و مطالب فراوانى را در آن آورد .
[١] تأليف عالم فاضل ، فخرالدين طريحى ، صاحب كتاب معروف مجمع البحرين (م ١٠٨٥ ق).[٢] الذريعة إلى تصانيف الشيعة ، ج ٥ ، ص ٧٤.[٣] ر .ك : الفوائد الرضويّة ، ص ٣٤٨.[٤] تأليف فقيه صالح ، محمّد امين كاظمى ، از عالمان قرن يازدهم و شاگرد فخر الدين طريحى كه سال ولادت و وفات او مشخص نيست.