عقلى ، به نقد روايات جرح پرداخته و در نتيجه ، همه را مخدوش شمرده است . [١] از اين رو ، با اطمينان مى توان گفت كه يونس بن عبد الرحمان ، راوى ثقه و جليل القدر و يكى از اصحاب اجماع است [٢] كه روايات او مورد تأييد است . [٣] چنين به نظر مى رسد كه روايات ذمّ درباره يونس ، تا حدى با داستان مقاومت وى در مقابل جريان واقفه ، سازگار باشد ؛ چرا كه آنان ، زمانى كه از همراه ساختن يونس با خود نوميد شدند ، او را به باد تكفير و تفسيق گرفتند يا آن كه اين روايات را در زمان امام هفتم رواج دادند تا چهره يونس بن عبد الرحمان را مخدوش نمايند . [٤] شايد يكى ديگر از دلايلى كه يونس بن عبد الرحمان ، مورد انتقاد قمّيان قرار گرفته ، انتساب فرقه اى از غُلات به نام «يونسيه» به وى باشد [٥] كه به دليل موضعگيرى شديد محدّثان قم در برابر انديشه هاى غاليان ، يونس بن عبد الرحمان نيز مورد هجمه انتقادات آنان قرار گرفته باشد . [٦] شايد بتوان نگارش كتاب الرد على الغلات را نشانى از همراهى وى با قمّيان و هم رأيى او با آنان دانست . اگرچه اين محدّث را بدان سبب كه بخشى از فعاليت او در قم بوده است ، قمى شمرده اند ، [٧] امّا از منظر آرا و انديشه هايش ، از محدّثان مكتب عقل گراى بغداد به شمار مى آيد . اگر بهره گيرى از استدلال هاى عقلى در مناظرات كلامى را يكى از ويژگى هاى مكتب حديثى بغداد به شمار آوريم ، بايد يونس بن عبد الرحمان را كه از

[١] اختيار معرفة الرجال ، ج ٢ ، ص ٧٨٨ .[٢] همان ، ص ٨٣٠ .[٣] رجال الطوسى ، ص ٣٣٦ ؛ خلاصة الأقوال ، ص ٢٩٧ .[٤] «تحقيق درباره كتاب كافى» ، نامه آستان قدس ، ش ٧ ، ص ١٧ .[٥] الأنساب ، ج ٥ ، ص ٧١١؛ الملل و النحل ، ج ١ ، ص ١٨٨ . درباره رد اين اتهام ر.ك : الغدير ، ج ٣ ، ص ١٤٢ .[٦] براى آگاهى از نمونه هاى برخورد قمى ها با غاليان يا راويان احاديث غلو آميز ، ر . ك : مكتب حديثى قم ، ص ٣٨٦ به بعد .[٧] اختيار معرفة الرجال ، ج ٢ ، ص ٧٧٩ .