در اين بررسى ، چاپ ٢٦ جلدىِ موجود از مرآة العقول فى شرح أخبار آل الرسول ـ كه توسّط انتشارات دار الكتب الإسلاميه منتشر گرديده ـ ، مبناى كار بوده است. در اين چاپ ، جلدهاى يك تا دوازده ، شرح اُصول ، سيزده تا ٢٥ ، شرح فروع و ٢٦ و ٢٧ ، شرح روضه الكافى را دربر دارند. پيش از بيان آمارها و نتايج استخراج شده ، لازم است ملاك هايى را كه بر اساس آن ، دسته بندىِ اين اصطلاحات متنوّع انجام گرفته است ، تبيين كنيم.

ملاك هاى دسته بندى اصطلاحات

١ . در چاپ ٢٦ جلدى موجود از مرآة العقول ، بيش از شصت روايت ، فاقد ارزيابىِ سندىِ علّامه است. در اين چاپ ، مصحّحِ جلدهاى پايانى كتاب (مرحوم شيخ على آخوندى) ، [١] با بررسى اسناد ، ارزيابى برخى از اين موارد را مشخّص كرده و به متن اصلى ، افزوده است. اين عباراتِ افزوده شده ـ كه در جلدهاى ١٩ ، ٢٠ ، ٢١ و ٢٢ مشاهده مى شوند ـ ، گاه درون قلّاب و گاه بدون آن آمده اند ؛ امّا با تعابيرى مشخّص ، در كتابْ درج گرديده اند ، مانند: «حسن ، و ما ذكره المصنّف و سقط شرحه عنه» ؛ [٢] «ضعيف ، و ما ذكره المصنّف و سقط عن قلمه الشريف» ؛ [٣] «موثّق على الظاهر ، و سقط شرحه من المصنّف [٤] [صحيح على الظاهر و سقط شرحه من قلم المصنّف] [٥] [ضعيف على المشهور. و سقط شرحه من المصنف]» ؛ [٦] «صحيح و لم يذكر المصنّف. [٧] ] حسن

[١] مقابله و تصحيح جلدهاى اين چاپ مرآة العقول را به ترتيب ، اين افراد انجام داده اند : جلدهاى ١ ـ ١١: سيد هاشم رسولى محلّاتى ، جلدهاى ١٢ ـ ١٣: سيد جعفر حسينى ، جلدهاى ١٤ ـ ١٨: سيّد محسن حسينى امينى ، جلدهاى ١٩ ـ ٢٦: شيخ على آخوندى.[٢] مرآة العقول ، ج١٩ ، ص١٥.[٣] همان ، ص٥٥.[٤] همان ، ص١٠٢.[٥] همان، ص١٨٣.[٦] همان ، ج ٢٠ ، ص ٨٥ .[٧] همان ، ص١٠٠.