مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٢٢٦
نمونه روشن آن ، روايت ابن سنان از امام صادق عليه السلام در بحث آب كرّ است [١] كه معركه آراى فقها بوده و بحث جنجال برانگيزى را به دنبال داشته است كه تفصيل آن را مى توان در كتاب هاى فقهى يافت . بعضى از فقها ، مانند : شيخ بهايى ، [٢] محقّق خوانسارى ، [٣] آية اللّه خويى ، [٤] معتقدند كه مراد از ابن سنان در روايت مذكور ، عبد اللّه بن سنان است و روايت ، معتبر است ؛ ولى بعض ديگر ، مانند : صاحب مدارك الأحكام ، [٥] صاحب معالم ، [٦] و صاحب جواهر الكلام ، [٧] عقيده دارند كه مراد از ابن سنان ، محمّد بن سنان است و روايت ضعيف است .
ب . شناسايى ارسال سند
يكى از فوايد و ثمرات ديگر تمييز مشتركات ، بازشناخت احاديث مرسل است . [٨] ارسال ، بر دو قسم است : ارسال جَلى و ارسال خَفى . در ارسال خفى ، در سلسله راويان سند ، يك راوى يا بيشتر ، حذف شده است و ما ، در زنجيره سند با حلقه مفقوده مواجه هستيم . تشخيص ارسال خفى ، به راحتى مقدور نيست ؛ چراكه ظاهر سند ، متّصل و مسند است ؛ ولى با در نظر گرفتن بعضى از قراين (از جمله طبقه راوى) ، مى توانيم مرسل بودن حديث را اثبات كنيم . بنا بر اين اگر راوى مشترك ،
[١] وسائل الشيعة ، ج ١ ، ص ١١٨ ، ح ٧ .[٢] مشرق الشمسين ، ص ٣٨٣.[٣] مشارق الشموس ، ص ١٩٨.[٤] تنقيح المقال ، ج ١ ، ص ٢٠٢.[٥] مدارك الأحكام ، ج ١ ، ص ٥٠.[٦] منتقى الجمان ، ج ١ ، ص ٥١.[٧] جواهر الكلام ، ج ١ ، ص ١٧٦.[٨] حديث مرسل ، به حديثى گفته مى شود كه در سند آن ، تمام راويان يا برخى از آنها حذف شده باشد و يا با الفاظ مبهم و مجملى مانند «عن بعض» و «عن رجل» آورده شده باشد (مقباس الهداية ، ج ١ ، ص ٣٣٨).