كاربردى در شناخت راويان و تصحيح اسانيد و در نتيجه ، صحّت صدور حديث از معصوم عليه السلام و عدم آن دارد . علّامه مامقانى (١٢٨٧ ـ ١٣٥١ ق) مى نويسد : من جملة مهمّات فى هذا الفن ، تمييز المشتركات من الرجال لتوقف تصحيح السند عليه ؛ [١] از موضوعات بسيار مهم دانش رجال ، جداسازى راويان مشترك است ، زيرا تصحيح سند ، متوقف بر آن است . علّامه عليارى تبريزى (١٢٣٦ ـ ١٣٢٧ ق) نيز مى گويد : و بالجملة بعد كون الإسم الواقع فى سند الحديث مشتركاً لابدّ للناظر أن يبذل جهده فى تميّزه و هو من أهمّ مقاصد هذا الفنّ و أصعب مطالبه . و أسباب التميز لا تنحصر فى اُمور معدودة ، بل هى كثيرة جداً مختلفة فى القوّة والضعف ؛ [٢] در صورت مشترك بودن نام راوى كه در زنجيره سند واقع گرديده است ، بر محقق لازم است كه تمام توان خويش را در تشخيص آن به كار بندد ؛ زيرا تمييز و جداسازى راويان مشترك ، از مقاصد مهم فن رجال بوده و از مباحث مشكل آن به حساب مى آيد . اسباب تمييز راويان مشترك هم در چند امر خلاصه نمى شود ؛ بلكه بسيار فراوان بوده و در شدّت و ضعفْ متفاوت اند .

نقش كاربردى تمييز مشتركات

جداسازى عناوين مشترك ، در تصحيح اسانيد روايات و به تبع آن ، در اعتباربخشى خود حديث ، داراى نقش كاربردى بسيار زيادى است :

الف . تعيين راوى ثقه از غير آن

در مورد مكانت و جايگاه حديثى راويان مشترك ، چند فرضْ متصوّر است :

[١] تنقيح المقال ، ج ١ ، ص ٢٠٢ (چاپ رحلى).[٢] بهجة الآمال ، ج ١ ، ص ٥٧.