مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ١٥٢
كلينى ، اين حديث را ذيل عنوان : «جن ها نزد ائمّه مى آيند و مسائل دينى خود را مى پرسند و درباره كارهاى خود به ايشان روى مى آورند» ، ذكر كرده است . چنين به نظر مى رسد كه آن صدا و فردى كه با امام نجوا مى كرد ، جن بوده است .
١٠ . حَمّادة بنت رَجاء
حَمّاده ، دختر رجاء بن زياد و خواهر أبو عُبيدة حَذّاء است كه با نام حماده ، دختر حسن هم معرفى شده است . [١] حماده ، از راويان حديث امام صادق عليه السلام است و از او ، عبد اللّه كاهلى ، روايت كرده است . نجاشى مى گويد : «حماده دختر رجاء و گفته شده بنت الحسن ، و از ابو عبد اللّه عليه السلام روايت كرده است» . [٢] شيخ طوسى ، او را از اصحاب امام صادق عليه السلام بر شمرده است . [٣] علّامه مامقانى مى نويسد : «اين كه گفته شده ، وى خواهر زياد بن عيسى (ابو عبيده) و دختر حسن است ، با هم سازگار نيست ؛ مگر اين كه خواهر و برادر مادرى باشند . پدر زياد را كسى حسن نناميده است . از گفتار نجاشى و شيخ طوسى ، نتيجه مى گيريم كه حماده ، امامى مذهب است ؛ امّا اين گفته ، دليل بر توثيق يا مدح او نيست» . [٤] احاديث : كلينى ، به اسناد خود از عبد اللّه كاهلى ، از حماده دختر حسن (خواهر ابى عبيده حذاء) روايت مى كند كه گفت : سَألْتُ أبا عَبدِاللّه ِ عليه السلام عَنْ رَجُلٍ تَزَوَّجَ إمْرَأةً وشَرَطَ لَها أنْ لا يَتَزَوَّجَ عليها ، وَرَضِيَتْ أنَّ ذلِك مَهْرُها قالَتْ : فَقالَ أبو عبد اللّه عليه السلام : هذا شَرْطٌ فاسِدٌ ، لا يَكونَ النِكاحُ إلّا عَلى دِرْهَمٍ أوْ دِرْهَمَينِ ؛ [٥]
[١] معجم رجال الحديث ، ج ٢٣ ، ص ١٨٨ ؛ تهذيب الأحكام ، ج ٧ ، ص ٣٦٥ ؛ الكافى ، ج ٥ ، ص ٣٨١ .[٢] رجال النجاشى ، ص ١٢٢ .[٣] رجال الطوسى ، ص ٣٤٢ .[٤] تنقيح المقال ، ج ٣ ، ص ٧٦ .[٥] الكافى ، ج ٥ ، ص ٣٨١ ح ٩ .