مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٦١
الاربعمئة مسألة فى ابواب الحلال والحرام] . [١] در برابر نوشته نجاشى ، شيخ طوسى ـ كه معاصر با نجاشى بوده و به همان مكتب حديثى تعلّق داشته ـ ، در الفهرست از محمّد بن مسلم (در زمره مؤلّفان) نام نمى برد و هيچ كتابى به او نسبت نمى دهد . از سوى ديگر ، طوسى در تهذيب الأحكام ، رواياتى از «مسائل» محمّد بن مسلم را به سلسله سندهاى زير نقل مى كند : محمّد بن احمد بن يحيى [اشعرى > ]سندى بن محمّد [بزّاز > ]علاء > محمّد بن مسلم . [٢] سعد بن عبداللّه [اشعرى > ]موسى بن حسين > سندى بن محمّد [بزّاز > ]علاء >محمّد بن مسلم . [٣] على بن حسن بن فضّال > علاء > محمّد بن مسلم . [٤] رواياتى كه بايد آنها را به ترتيب ، برگرفته از كتاب هاى محمّد بن احمد اشعرى ، سعد بن عبد اللّه اشعرى و على بن حسن بن فضّال [٥] دانست ، گرچه پايان سلسله سند (علاء > محمّد بن مسلم) همانند سلسله سندى است كه نجاشى براى كتاب «الأربعمئة مسألة» آورده است .
[١] فهرست أسماء مصنّفى الشيعة ، ص ٣٢٤ .[٢] تهذيب الأحكام ، ج ١ ، ص ٢٥٠ .[٣] همان ، ص ٣١٨ ؛ الاستبصار ، ج ١ ، ص ٤٠٣ .[٤] تهذيب الأحكام ، ج ٩ ، ص ٣٢٢ .[٥] ر .ك : «مشيخة تهذيب الأحكام» ، به ترتيب ، ص ٧١ ـ ٧٢ ، ٧٣ و ٥٥ ـ ٥٦ . درباره مصادر تهذيب الأحكام و شيوه نقل از آنها در تهذيب ، ر .ك : «مصادر الشيخ الطوسى فى كتابه تهذيب الأحكام» ، ص ١٩١ ـ ٢٢٣ . طوسى رواياتى ديگر از «مسائل» محمّد بن مسلم را نيز از محمّد بن على بن محبوب [اشعرى] (و او نيز بدين سند : على بن سندى [قمى > ]حمّاد >حريز > محمّد بن مسلم) در تهذيب الأحكام (ر .ك : ج ١ ، ص ٣٥٥ و ج ٢ ، ص ٢٨٨ و ج ٣ ، ص ٢٢٠ و ج ٥ ، ص ٤٧٥ و ٤٨٥ و ج ٨ ، ص ٢٤٦) نقل مى كند .