مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٢٦١
شيعه ، هر چند كه سندا ضعيف باشند ، كاربرد ارزيابى هاى سندى را به موارد تعارض ، محدود كرده است.
ارزيابى و تفكيك روايات «الكافى» توسّط متأخّران
ارزيابى ميزان اعتبار حديث از طريق بررسى حالات سند ، يكى از شيوه هاى رايج در تعيين اعتبار روايات كتب حديثى ، از ديدگاه اصوليان به شمار مى رود كه همواره مورد عنايت محدّثان و فقيهان (بويژه محدّثان متأخّر شيعه) ، قرار داشته است. تا كنون ، چند تن از عالمان شيعه ، با مبنا قرار دادن شيوه محدّثان متأخّر در ارزيابى اسناد ، به تفكيكِ روايات صحيح ، حسن ، موثّق و ضعيف الكافى پرداخته اند. اين آمارها عبارت اند از: ١ . شيخ حسن ، فرزند شهيد ثانى (م ١٠١١ ق) در اثر ناتمام خود با نام مُنتقى الجُمان فى الأحاديث الصحاح و الحسان ـ كه مباحث فقهى را تنها تا پايان «كتاب الحج» در بر دارد ـ ، صرفا احاديث صحيح و حسن الكافى و ديگر كتب اربعه را مشخص و نقل كرده است. ٢ . فخرالدين طريحى (م١٠٨٥ق) و شيخ يوسف بحرانى (م ١١٨٦ ق) به نقل از يكى از اساتيد خود ، آمار اقسام احاديث الكافى را چنين گزارش كرده است: ٥٠٧٢ حديث صحيح ، ١٤٤ حديث حسن ، ١١١٨ حديث موثّق ، ٣٠٢ حديث قوى ، ٩٤٨٥ حديث ضعيف. [١] ٣ . آقاى بهبودى در كتاب صحيح الكافى ـ كه با عنوان گزيده الكافى نيز منتشر شده است ـ ، طبق مبناى خود ، پس از بررسى سند و متن روايات الكافى ، صرفا روايات صحيح آن را جمع كرده و نهايتا ٤٤٢٨ حديث را «صحيحِ قطعى» دانسته است. [٢]
[١] جامع المقال ، ص ١٩٣ ؛ لؤلؤة البحرين ، ص٣٩٤ و ٣٩٥.[٢] براى آشنايى با معيار آقاى بهبودى در تفكيك روايات الكافى و انتقادهايى كه به كتاب صحيح الكافى شده است ، ر.ك: كيهان فرهنگى ، سال سوم ، ١٣٦٣ ، شماره هاى ٧ ـ ١١ ؛ پژوهشى در تاريخ حديث شيعه ، ص٤٨٧ ـ ٤٨٩.