شيخ صدوق ، نابغه حديث شيعه ، كتاب الكافى و احتمالاً برخى ديگر از آثار ثقة الإسلام كلينى را در دست داشته و در تأليفات خويش ، احاديثى را از آن جناب نقل نموده است. در پژوهش حاضر ، تمامى رواياتى كه در آثار موجود شيخ صدوق ، از ثقة الإسلام كلينى نقل شده ، كاويده و معرفى گرديده اند كه بالغ بر ٥٥ متن است . در حدود نيمى از اين روايات ، در الكافى يافت نمى شوند. آشنايى با نقل هاى مزبور ، مى تواند دريچه اى براى شناخت بيشتر نسبت به آثار كلينى و منابع روايى شيخ صدوق به شمار آيد. در ضمن اين پژوهش ، روايات صدوق از كلينى ، با روايات الكافى ، مقابله شده اند و بخصوص برخى فوايد سندى به دست آمده اند كه گزارش آنها پيش روى شما نهاده شده است. كليدواژه ها : كلينى ، صدوق ، الكافى .

١ . مقدمه

مقاله حاضر ، به يكى از پديده هاى پيرامونى از حيات علمى كلينى پرداخته و آن ، شناسايى و بررسى رواياتى است كه صدوق از كلينى نقل كرده است. جمع آورى و تدوين اين احاديث ، ما را در فهم رابطه علمى اين دو بزرگوار يارى مى كند. پيش بينى همه جانبه نتايج تحقيق ، پيش از آن كه به انجام رسد ، ممكن نبود. اين احتمال وجود داشت كه نتايج و فوايد آن ، بسيار كمتر يا بيشتر از آن چيزى باشد كه گمانه مى توان زد. به ديدگاه نويسنده ، اكنون مى توانيم مدّعى شويم كه در اين موضوع خاص و بازه