اين كتاب را ـ كه به صورت موضوعى تدوين شده است ، ـ شمارى از راويان ، نظير : محمّد بن ابى عمير ، صفوان بن يحيى و ابن فضال روايت كرده اند . [١] ١٢ . الجامع الكبير فى الفقه ، يونس عبد الرحمان (م ٢٠٨ ق) معروف به مولى آل يقطين . [٢] از سال ولادت او اطّلاع دقيقى در دست نيست ، جز آن كه گفته اند كه وى در روزگار هشام بن عبدالملك ، چشم به جهان گشود . [٣] وى امام صادق عليه السلام را در حرمين شريفين ملاقات كرده ، امّا موفّق به شنيدن حديث از آن بزرگوار نشده است؛ [٤] بلكه او از امام كاظم و امام رضا عليهماالسلام حديث نقل كرده ، [٥] به طورى كه از برجسته ترين راويان آنان به شمار آمده و حتّى وثاقت و جلالتش ، به تأييد ايشان رسيده است . [٦] وى از محضر استادان بزرگى چون : عبد اللّه بن سنان ، عبد اللّه بن مسكان ، هشام بن حكم ، حماد بن عيسى ، حماد بن عثمان ، على بن رئاب و حارث بن مغيره ، بهره برده است . [٧] يونس بن عبد الرحمان ، يكى از راويانى است كه هم در مدح و هم در ذمّ او گزارش هاى بسيارى در دست است . رجال شناسان ، گزارش هاى حاكى از ذمّ او را كه عمدتاً از جانب قمّيان نقل شده ، [٨] مردود مى شمارند و سند آنها را صحيح نمى دانند . [٩] ابو عمرو كشى ـ كه اين گزارش ها را در كتاب رجال خويش آورده ـ ، خود با موازين

[١] الفهرست ، طوسى ، ص ١٢٩ .[٢] رجال البرقى ، ص ٤٩؛ رجال الطوسى ، ص ٣٣٦ .[٣] رجال النجاشى ، ص ٤٤٦ .[٤] اختيار معرفة الرجال ، ج ٢ ، ص ٧٨٠ و ٧٨٣ .[٥] رجال النجاشى ، ص ٤٤٨؛ رجال الطوسى ، ص ٣٣٦ و ٣٦٨ .[٦] اختيار معرفة الرجال ، ج ٢ ، ص ٧٧٩ ـ ٧٨٥؛ معجم رجال الحديث ، ج ٢١ ، ص ٢١٢ ـ ٢٢٠ .[٧] معجم رجال الحديث ، ج ٢١ ، ص ٢٢٩ .[٨] رجال الطوسى ، ص ٣٣٦ و ٣٦٨ .[٩] اختيار معرفه الرجال ، ج ٢ ، ص ٧٨٥ ـ ٧٨٨ . درباره نقد سندى اين گزارش ها ر .ك : التحرير طاووسى ، ص ٦٢٤ ـ ٦٣٣؛ معجم رجال الحديث ، ج ٢١ ، ص ٢٢٠ ـ ٢٢٦ .