مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ١٠٥
در حديثى ديگر نيز مى فرمايد : هر كس مرا يا يكى از ذريّه هاى مرا زيارت كند ، من در روز قيامت ، او را از هول هاى قيامت نگه مى دارم . [١] بر اين نكته ، تأكيد مى ورزيم كه احترام گذاردن به امام زادگان ، نه تنها به اين خاطر است كه ايشان فرزند ائمّه عليهم السلام هستند ، بلكه عملكرد و اقدامات آنها نيز ملاكى در نكوداشت آنهاست . البته امام زادگانى كه صالح بودند و ايمانى قوى داشتند ، بيشتر مورد توجّه قرار گرفته اند. نمونه بارز اين امر ، امام زاده عبد العظيم حسنى عليه السلام است كه از بزرگان روات شيعه است و از قديم الأيّام ، مزارى باشكوه در بزرگ داشت شخصيت وى ، در شهر رى ، بنا شده است. در كتب حديث شيعه ، به اسامى بسيارى از امام زادگان برخورد مى كنيم كه جزو راويان حديث ائمّه اطهار عليهم السلام بوده اند. ثقة الإسلام كلينى نيز در كتاب الكافى ، در مباحث مختلف ، احاديثى را نقل كرده كه راويان آنها ، امام زادگان عظيم الشأن هستند. اكثر امام زادگان راوى ، از شيعيان و معتقدان به ائمّه عليهم السلام بودند ، ليكن به لحاظ علم ، معرفت و شهرت ، يكسان نيستند . عده اى از ايشان ، گم نام و برخى ديگر ، از معاريف و مشاهير زمان خود به شمار مى رفتند. از جمله اين مشاهير ، مى توان على بن جعفر الصادق عليه السلام ، حسين بن زيد بن السجاد عليه السلام ، اسحاق بن جعفر الصادق عليه السلام ، عبد العظيم بن عبد اللّه الحسنى عليه السلام ، عيسى بن عبد اللّه بن محمّد بن عمر بن على بن ابى طالب عليه السلام و يحيى بن عبد اللّه بن حسن بن حسن عليه السلام را نام برد كه در ميان ايشان ، على بن جعفر الصادق عليه السلام بيش از همه ، حديث روايت نموده است و از مشاهير محدّثان شيعه است. در مجموع ، در الكافى ، از ٥٢ نفر امام زاده ، حديث روايت شده كه سلسله نسب ٣٩ نفر آنها مشخّص است و برخى ديگر ، تحت عنوان «علوى» ياد شده اند كه مشخص
[١] بحار الأنوار ، ج ٩٩ ، ص ٢٧٣.[٢] المزار ، ص ٢٢٨ ؛ بحار الأنوار ، ج ٩٧ ، ص ١٢١ .[٣] كامل الزيارات ، ص ٤١ ؛ بحار الأنوار ، ج ١٠٠ ، ص ١٢٣.[٤] راوى اى كه در كتب رجال شيعه ، به وثاقت وى تصريح شده است. ر . ك: دراية الحديث ، ص ٤٤.[٥] راوى اى كه امامى مذهب و ممدوح باشد ؛ ولى تنصيصى بر عدالت وى نشده باشد. ر . ك: همان ، ص ٤٣.[٦] راوى اى كه نسبت به عقيده و مذهب وى و افراد سلسله سند وى ، در كتب رجالى ، ذكرى نشده باشد. ر . ك : همان ، ص ٨٨ .[٧] راوى اى كه در كتب رجال ، ذكرى از وى نشده ، يا ذكر شده ، ولى وصفى از وى صورت نگرفته است. ر . ك: همان جا.[٨] راوى غير موثّق ، غير حسن وغير صحيح را ضعيف مى گويند. به طور كلّى ، ثقه و حسن ، از الفاظ توثيق و مدح هستند و ضعيف و مجهول و مهمل ، از الفاظ جرح هستند . ر . ك: همان ، ص ٤٥ .