مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٣٢٢
احاديث اين مجموعه را شانزده هزار و ١٩٩ حديث ، شمارش كرده است [١] كه پس از كسر موارد تكرارى، پانزده هزار و ١٧٦ حديث ، باقى مانده است كه نسبت به مجموعه هاى حديثى ديگر، احاديث بسيارى را در بر دارد . براى مثال ، در مقايسه با صحيح البخارى كه نهايتا هفت هزار و ٢٧٥ حديث را در خود جا داده است يا پس از كسر مواردى كه بيش از يك بار در اين مجموعه نقل شده ، شامل حدود چهار هزار حديث است . [٢]
روش برخورد كلينى با احاديث ، بر اساس مطالب موجود در مقدّمه او بر «الكافى»
كلينى ، در مقدّمه اش بر الكافى ، انگيزه هايى كه وى را به گردآورى اين مجموعه ، وا داشته، بيان نموده است. از جمله آنها اين است كه تدوين الكافى، به احتمال فراوان ، بر اساس درخواست فردى از پيروان شيعى او بوده است. كلينى به شرايطى اشاره مى كند كه همكيشان او با مشكلاتى در فهم درست احاديث به ظاهر متناقض با يكديگر ، رو به رو شده بودند. اين روايات ، در لابه لاى كتاب هاى مختلف با سند و اعتبار مشكوك، نقل شده بودند . [٣] اين نكته ، گذشته از اشاره ياد شده ، بيانگر مفهومى واقعى در ارزيابى تاريخىِ مناسب از موقعيت شيعه اثنا عشريه در دوره كلينى از نگاه اوست كه با خلأى تفسيرى از ناحيه عالمان معتبر نسبت به اين نوع احاديث ، مواجه بودند. عالمان شيعه دوازده امامى ، در مناطق وسيعى از جهان اسلام ، پراكنده بودند . [٤] افزون بر اين ، كلينى از كميابى كتاب هاى معتبرى كه شامل همه شاخه هاى متنوّع معرفت دينى باشد ، افسوس مى خورد . [٥] مفهوم سخن او نزد ما روشن است . وى به مجموعه هاى حديثى
[١] همان، ص ١٣ .[٢] تصانيف الشيعة ، ج ١٣، ص ٩٥.[٣] الكافى، ج ١، ص ١٧.[٤] همان، ص ١٧ و ١٨ .[٥] همان، ص ١٨.