مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ١٦
زلزله هاى سال هاى ٢٣٦، [١] ٢٤١ [٢] و ٢٤٩ ق [٣] و وبايى كه در سال ٣٤٤ ق، [٤] رخ داد، باعث مرگ افراد بسيارى شد . همچنين در حدّ فاصل سال هاى ٢٦٠ تا ٢٣٩ ق نيز دو واقعه مهم رخ داد : ١ . در سال ٢٨٠ ق ، در رى و طبرستان ، خشك سالى شد ، چندان كه سه رطل آب ، به يك درهم داد و ستد مى شد و خواربار، گران شد . [٥] ٢ . در سال ٢٨١ ق نيز ، مانند سال قبل از آن ، در رى و طبرستان ، خشك سالى و بى آبى، بيداد كرده بود ؛ چنان گفته اند كه در اين سال نيز آب، در رى و طبرستان فرو نشست . [٦]
و . جنگ هاى داخلى
با وجود اين كه رى، سرزمينى حاصل خيز ، داراى وسعت زياد ، جمعيّت فراوان و همچنين، در مسير راه كاروان هايى بود كه از شهرهاى شمالى و شرقى ايران مى گذشتند و تجارت هم در آن رونق داشت ، بعد از اسلام، جنگ هاى پى در پى مذهبى ، نفاق ها و پراكندگى هاى داخلى، فرقه هاى متعدّد مذهبى، چنان زياد بود كه نظير آنها را تاريخ بدين شدّت ، در هيچ يك از شهرهاى ايران، نشان نداده است . طى اين نزاع ها ، خواص، به وسيله زبان، به طرف مقابل حمله مى كردند و به سركوب او مى پرداختند، و عوام، دست به شمشير مى بردند و به جنگ مى پرداختند، كه در طى
[١] تبصرة العوام فى معرفة مقالات الأنام، ص ١٩٦ .[٢] الكامل فى التاريخ، ج ٩ ، ص ٤١٤١؛ تاريخ پيامبران و پادشاهان (تاريخ سنى ملوك الأرض والأنبياء) ، ص ١٧٦ .[٣] الكامل فى التاريخ، ج ٩، ص ٤١٨٦ .[٤] همان ، ج ٥ ، ص ٣٠٩ .[٥] همان ، ج ١٠ ، ص ٤٥٠٦ .[٦] تاريخ طبرى، ج ١٥، ص ٦٦٥٦ ؛ الكامل فى التاريخ، ج ١٠، ص ٤٥١٠ ؛ تاريخ الخلفاء ، ص ٣٧٠؛ رى باستان، ج ٢ ، ص ٢٤٦ ـ ٢٤٣ .