مردآويج، پس از شكست اسفار، در رى مستقر شد و حكومت آل زيار را بنيان نهاد. [١] انتخاب رى به عنوان پايتخت آل زيار، موجب ارتقاى نقش سياسى رى گرديد و اين نقش، در عهد آل بويه تداوم يافت. مردآويج، در مشرق رى، جيلاباد را طرح افكند و در آن، بناها، ايوان ها، طاق هاى رفيع، بركه ها و نزهتگاه هاى شگفت آور به وجود آورد كه به بناهاى شاهان ساسانى شبيه بود. نيز زندانى بزرگ و هول آور احداث كرد كه دريايى آن را در ميان داشت و هيچ زندانيى قدرت فرار از آنجا را نداشت. قلمرو حكومت مردآويج، گسترده بود. وى بر مازندران، رى، قزوين، زنجان، قم، اصفهان، همدان تا مرز عراق عرب، دامغان و گرگان حكومت مى كرد. امّا دولت او مستعجل بود و رقيبان جديدى از درون حاكميت وى پديد آمد. اين مخالفان، فرزندان بويه بودند كه پيشتر در شمار اميران و بزرگان نيروهاى ماكان كاكى بودند و او را ترك گفته و به خدمت مردآويج درآمده بودند. على اعتماد الدوله، در كرج (حدود اراك امروزى) قدرت يافت و اصفهان را تسخير كرد و مردآويج، براى دفع على، به اصفهان عازم شد و على از آن جا به خوزستان رفت و سپس فارس را فتح كرد. اين حوادث، در خلال سال هاى ٣٢١ و ٣٢٢ ق، اتفاق افتاد. سرانجام، ميان على و مردآويج، پيمان صلح مقرر گرديد. مردآويج، در ٣٢٣ ق، به دست غلامان ترك در اصفهان كشته شد. [٢] جنازه مردآويج را براى دفن به رى حمل كردند. ابن مسكويه، به نقل از ابومخلّد، از يكى از كارگزاران مردآويج مى نويسد: گفت نديدم روزى مهم تر از آن روزى كه تابوت مردآويج وارد رى گرديد. در آن

[١] . تجارب الاُمم، ج ٥ ، ص ٢٣٣؛ الكامل فى التاريخ، ج ٨ ، ص ١٩٧ ؛ تاريخ طبرستان، ج ١، ص ٢٩٤ .[٢] . تجارب الاُمم، ج ٥ ، ص ٢٣٣ و ٣٦٥ ـ ٣٧١ و ٤٠١ ـ ٤١٠؛ الكامل فى التاريخ، ج ٨ ، ص ١٩٦ و ١٩٧ و ٢٩٨ ـ ٣٠٤؛ تاريخ گزيده، ص ٤٠٩؛ تاريخ مفصّل ايران، ص ١٣٢ و ١٣٣؛ رى باستان، ج ٢، ص ١٥١.