اين سرزمين ، تاكنون دستخوش تغييرات بسيارى شده و زنده ماندن نام و آوازه آن، نشانه اهميّت آن در طول تاريخ بوده است ؛ تا اين كه در زمان عمر و با دستور وى به دست عمار بن ياسر ـ حاكم آن در كوفه ـ به تصرّف مسلمانان درآمد و فصل جديدى در تاريخ آن گشوده شد . [١] جنگ هاى بسيارى براى فتح رى و به دست آوردن حكومت آن، به وقوع پيوسته است ؛ چنان كه مشهور و معروف است كه عبيد اللّه بن زياد ، عمر بن سعد و شمر را به طمع حكومت رى فريب داد و آن دو را براى جنگ با امام حسين عليه السلام ، تشويق نمود و آنها، آن جنايت هولناك را براى رسيدن به حكومت رى مرتكب شدند . [٢]

الف . حكّام

با مراجعه به كتب تاريخى، ملاحظه مى شود كه در طول حيات كلينى ، شهر رى، به خاطر اهمّيتش، حاكمان بسيارى را به چشمان خود ديده است كه آنان ره آوردى جز جنگ و خونريزى براى اين شهر نداشته اند . مطالب زير بيانگر اين مسئله است : ـ در سال ٢٥٦ هجرى، اساتكين (شاهى از تركان) ، بر رى غلبه يافت . [٣] ـ محمّد بن زيد علوى ، معروف به داعى مطلق، در سال ٢٧٢ ق، به فكر تسخير رى افتاد و در منطقه خوار رى ، با حاكم آن جا اساتكين ترك ، درگير شد ؛ امّا شكست خورد . [٤] ـ در سال ٢٧٥ ق نيز، احمد بن حسين ماردانى، بر رى غلبه يافت . [٥]

[١] فتوح البلدان ، ص٧٦ .[٢] أحسن التقاسيم فى معرفة الأقاليم ، ج ٢ ، ص ٥٧٤ ؛ نزهة القلوب ، ص ٥٢؛ الأخبار الطوال ، ص ٢٧٦ .[٣] تاريخ طبرى (تاريخ الملوك) ، ج ١٥ ، ص ٦٤٨٥ .[٤] الكامل فى التاريخ ، ج ١٠ ، ص ٤٤٦٥ ؛ تاريخ طبرستان ، ج ١ ، ص ٢٥٢؛ طبرسى و مجمع البيان ، ج ١ ، ص ٩٥ .[٥] معجم البلدان ، ج ٣ ، ص ١٣٧ .