مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٥٥
او آوردند ؛ ولى او آن اموال را نپذيرفت و گفت : «از اين كه او را بپذيرم ، ممنوع هستم ؛ زيرا حقى در موضوع جانشينى امام ندارم و هرگز چنين ادعايى نكردم» . [١] ممكن است عدم پذيرش وجوهات از طرف آن بزرگوار ، بدان جهت باشد كه بزرگان قم مى خواستند تفاوت بين دو غيبت صغرا و كبرا ، و مقام نيابت خاص و عام براى شيعيان روشن گردد ؛ چون در زمان نيابت خاص ، آن كس كه وجوهات را مى گرفت ، خودش يا به واسطه سفير خاص ، با امام ارتباط برقرار مى كرد ؛ ولى در زمان نيابت عام ، چنين توفيقى رسما نصيب نايبان نمى شود . از اين رو ، مردم بايد با چنين فرقى آشنا مى شدند . آيا وجود چنين مكانتى ، جز با تأثير ابرمردانى مانند كلينى ، ميسّر بود؟ او كه به ظاهر ، وطنش رى و روستاى كلين بود ، ولى بدون شك ، شخصيت علمى ـ حديثى اش از قم تبلور يافته است . به هر روى ، او تا زمان حضورش در قم ، از نظر علمى و اجتماعى ، منشأ اثر بوده است .
[١] رجال النجاشى ، ص ٢١٩ ، ش ٥٧٣ و ص ٣٥٤ ، ش ٩٤٩ .[٢] ر.ك : تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم ، ص ٢٤ .[٣] بعضى معتقدند كه كتاب ، تأليف خود حسين بن روح بوده است (سيره پيشوايان ، مهدى پيشوايى ، ص ٦٨٠) ؛ در رجال الكشّى ، حسين بن روح ، قمى معرفى شده است (ر.ك : رجال الكشّى ، ص ٥٥٧ ، ح ١٠٥٢) .[٤] الغيبة ، ص ٢٤٠ .[٥] كمال الدين ، ج ٢ ، ص ٥٠٣ ، ح ٣٤ .[٦] تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم ، ص ١٩٨ .[٧] كشف الغمّة ، ج ٤ ، ص ٤٠٩ ؛ بحار الأنوار ، ج ٥١ ، ص ٥٦ و ٥٧ ، تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم ، ص ١٧٣ .[٨] تاريخ طبرى ، ج ١٥ ، ص ٦٧٧٦ .[٩] مجالس المؤمنين ، ج ١ ، ص ٨٥ .[١٠] الغيبة ، ص ٢٤٢ ـ ٢٤٣ .[١١] همان ، ص ٢٤٣ .[١٢] همان ، ص ٢٥٥ .