سفير خاص امام عصر) نيز بوده كه سال پايانى غيبت صغراى حضرت صاحب الامر (عج) و آغاز غيبت كبراى ايشان است. چنانچه ما ولادت مرحوم كلينى را حداكثر در سال ٢٦٠ ق، بدانيم، در اين صورت، عمر شريف او در حدود هفتاد سال يا كمى كمتر از اين تخمين زده مى شود. او در مكتب و مدرس دستِ كم ٤٨ نفر از بزرگان و عالمان برجسته اسلامى، تلمّذ و اخذ حديث نموده و از آنان، روايت كرده است كه نام ٣٦ نفر از آنان در مقدمه كتاب الكافى، به قلم دكتر حسين على محفوظ، آمده است. بلكه چنين نقل كرده اند كه: «روى الكلينى عمّن لا يتناهى كثرة من علماء أهل البيت ورجالهم ومحدثيهم». [١] مرحوم كلينى، بخش عمده اى از عمر خود را در رى مى زيسته و بزرگِ علماى آن ديار بوده است. [٢] سپس به بغداد، مسافرت و مهاجرت نموده، تا اين كه زمان رحلت او فرا مى رسد و جليل ترين عالم آن روزگار، محمد بن جعفر حسنى، معروف به ابو قيراط، بر جنازه او نماز مى گزارَد. [٣] وفات كلينى به سال ٣٢٨ و يا ٣٢٩ ق، رخ داده و نزديك دروازه باب الكوفه، در گوشه غربى آن به خاك سپرده شد كه در حال حاضر نيز داراى بقعه و بارگاهى در ساحل دجله است و عابرانى كه از آن كوچه مى گذرند، توقف مى كنند و پس از قرائت فاتحه، به راه خود ادامه مى دهند. [٤] دوره زندگى مرحوم كلينى، طبق محاسبه ياد شده و بر اساس گفته سيد رضى الدين ابن طاووس، در زمان وكلا و نمايندگان خاص امام مهدى بوده است (يعنى عثمان بن

[١] . الكافى، به كوشش: حسين على محفوظ، مقدمه، ص ١٤.[٢] . به نقل از رجال النجاشى .[٣] . الكافى، به كوشش: حسين على محفوظ، مقدمه (به نقل از رجال النجاشى) ؛ خلاصة الأقوال، علّامه حلّى؛ تذكرة العلماء، ص ٢٠٤ .[٤] . اين مطلب، در تمام مصادرى كه حالات شيخ كلينى را مرقوم داشته اند، مثل: تذكرة العلماء، ص ٢٠٤، آمده است.