كتاب از كتب اربعه شيعه است. از سال تولّد او اطّلاعى در دست نيست؛ امّا وفات او در سال ٣٢٩ ق، در بغداد اتفاق افتاده است. [١] وى، سال هاى ابتداى زندگى خود را در همان زادگاه خويش (روستاى كلين از توابع شهر رى) سپرى كرده و چون شهر رى تا اواخر قرن سوم هجرى، تحت نفوذ و سيطره اهل سنّت قرار داشت، براى اخذ حديث و ديدار با مشايخ بزرگ، به قم و سپس به حوزه هاى كوفه، نيشابور و بغداد سفر كرد. كلينى، مجددا به رى، بازگشت، ولى تاريخ دقيق آن مشخص نيست ؛ امّا به احتمال قوى، بازگشت او، به دهه هاى چهارم يا پنجم عمرش و پس از سال سيصد قمرى، باز مى گردد. كلينى، پس از تأليف جامع حديثى خود، در سال ٣٢٧ ق، به بغداد سفر كرد و در دو سال پايان زندگى اش، كتاب الكافى را در جمع معدودى از ياران و شاگردان خود، به معرض روايت گذاشت. [٢] وى در سال ٣٢٨ ق، [٣] يا ٣٢٩ ق، درگذشت [٤] و در باب الكوفه بغداد، به خاك سپرده شد. [٥] او، علاوه بر كتاب الكافى، كتاب هاى ديگرى نيز تأليف كرده، ولى از آنها اثرى به جاى نمانده است. [٦]

مشايخ و شاگردان

در كتاب الكافى، مجموعا پانزده هزار و ٣٣٩ روايت وجود دارد. بررسى اين اسناد، نشان مى دهد كه كلينى، روايات خود را مجموعا از ٣٤ نفر، روايت كرده است؛ ليكن پانزده هزار و ٢٨٤ روايت، از هشت نفر و ٥٥ روايت، به واسطه ٢٦ نفر ديگر، روايت

[١] . رجال النجاشى، ش ١٠٢٦؛ الكافى، ج ١، ص ٤٠ .[٢] . تهذيب الأحكام، ج ١٠ ص ٢٩.[٣] . الفهرست، طوسى، ش ٥٩١ .[٤] . رجال النجاشى، ش ١٠٢٦؛ رجال الطوسى، ص ٤٩٥.[٥] . همان جا.[٦] . رجال النجاشى، ش ١٠٢٦.