و وجه آنان و موثّق ترين انسان ها در حديث و نسبت به ديگران أثبت بوده است ؛ چنان كه نجاشى نيز به اين مطلب ، تصريح كرده است . [١] همچنين مى دانيم كه كلينى به بغداد هجرت كرده و در آن شهر نيز به تدريس و ترويج الكافى پرداخته و شاگردانى را پرورش داده است . اين ، خود نيز نيازمند سپرى شدن سال هايى از عمر او بوده است . بنا بر اين ، طبق صحيح ترين روايات درباره تاريخ وفات كلينى كه سال ٣٢٩ ق [٢] است ، سن شريف وى در اين سال ، بين ٦٩ تا ٧٥ خواهد بود . با اين وصف ، احتمال فراوان دارد كه كلينى رحمه الله زمان امام عسكرى عليه السلام را درك كرده باشد . [٣]

ب . خاستگاه كلينى

خاستگاه كلينى ، يعنى شهر رى ، در زمان خليفه دوم ، به تصرّف سپاه اسلام درآمد ؛ امّا به زودى ، اهالى آن از سرسپردگى در مقابل حكومت مركزى سر باز زدند . از اين رو در زمان حكومت خليفه سوم ، بار ديگر اين شهر ، توسط مسلمانان فتح شد و به عنوان بخشى از سرزمين هاى اسلامى ، زير نظر حكومت مركزى قرار گرفت . محمّد المهدى از خلفاى عباسى (١٤١ ـ ١٥٢ ق) ، اين شهر را تجديد بنا نمود و آن را «محمّديه» ، نام نهاد . فرزند او هارون الرشيد در سال ١٤٨ ق ، در شهر رى متولّد شد . از جمله حوادث مهمى كه شهر رى شاهد آن بود ، غلبه مأمون بر امين ، در نزديكى هاى اين شهر بود . رى ، مدّتى تحت نفوذ طاهريان بود و پس از تشكيل دولت علويان در طبرستان و توسعه حكومت آنها شهر ، رى نيز تحت سلطه علويان در آمد تا آن كه دولت سامانيان در سال ٢٧٢ ق ، بر علويان غلبه كرد و رى را به

[١] ر. ك : رجال النجاشى ، ص ٣٧٧ ، ش ١٠٢٦ .[٢] كلينى در سال ٣٢٨ ق و مطابق برخى اقوال ، در سال ٣٢٩ ق درگذشته است و در باب الكوفه بغداد ، به خاك سپرده شده است (الكافى ، ج ١ ، ص ٣٩ و ٤٠) .[٣] الكلينى والكافى ، ص ١٢٧ .