گرچه مرحوم كلينى به عنوان يك محدّثْ شهرت يافته است ، امّا مرورى بر كتاب الكافى و ابواب مختلف آن و نوع گزينش و چينش فصول و روايات آن براى كسانى كه با فقه و لوازم فقاهت آشنا هستند ، به خوبى نشان مى دهد كه مؤلّف اين كتاب، فقيهى ماهر و مجتهدى دقيق است . علاوه بر اين كه مرحوم كلينى در مواردى، ديدگاه فقهى فقهاى متقدّم را نقد كرده و گاهى نيز خود، به اظهار نظر فقيهانه پرداخته است كه همين ، موضوع اين نوشتار است و نويسنده به تفصيل، آنها را در چند بخش كلى ذيل، شرح نموده است : ١ . ديدگاه هاى كلامى؛ ٢ . تقويم نگارى براى اهل بيت عليهم السلام ؛ ٣ . اجتهادات فقهى و فتاوا؛ ٤ . فلسفه حكم؛ ٥ . شرح ادبى فقهى؛ ٦ . شرح حديث و رفع ابهام . كليدواژه ها: الكافى، ديدگاه فقهى كلينى، ادراج در روايات، تفسير توحيد، تفسير صمد.

مقدّمه

بى شك ثقة الاسلام محمّد بن يعقوب كلينى ، يكى از فقهاى متقدّم اماميه است . بازگويى اين بُعد مهم از شخصيت كلينى ، تنها به استناد گفته عالمان و تراجم نگاران