ديدگاه خاصى درباره امام دوازدهم به او نسبت داده است و مى گويد: «وى عقيده داشت كه محمّد بن حسن، امام بود ولى در غيبت فوت كرد و در همان غيبت، پسرش جانشين شده است و اين توالى امامان ادامه مى يابد تا زمان ظهور فرا برسد. [١] خواهرزاده او به نام حسن بن موسى نوبختى نيز متكلّم و فيلسوف مشهورى بود كه مترجمان در خانه اش آثار فلسفه را ترجمه مى كردند. حسن، آثارى زيادى در رشته هاى گوناگون مثل فلسفه يونان، فقه، حديث، نجوم، ملل و نحل و كلام بويژه در ردّ مخالفان امامت، نوشته است، [٢] امّا تنها اثر باقى مانده از وى فرق الشيعة است كه از قديمى ترين منابع فرقه شناسى در تاريخ شيعه به حساب مى آيد. در همين مورد (فرق شيعه)، كتاب ديگرى به نام المقالات و الفرق توسط ابى خلف سعد بن عبد اللّه اشعرى قمى (م ٣٠١ ق) در اين دوره نوشته شد كه خوشبختانه باقى مانده است و به نظر مى رسد مؤلّف با در اختيار داشتن كتاب نوبختى، مطالب آن را شرح و توضيح داده و كتاب جامع ترى در اين زمينه فراهم آورده است كه مورد استفاده بزرگان علم رجال، مثل كشى و شيخ طوسى واقع شده است. [٣] يكى ديگر از متكلّمان معروف شيعه در اين دوره، ابوجعفر محمّد بن عبد الرحمان رازى، مشهور به ابن قبه (متوفى قبل از ٣١٩ ق)، ابتدا معتزلى بود و بعد به اماميه گرايش يافت. او كتاب هاى الانصاف فى الامامة، المستثبت در نقض كتاب المسترشد اثر ابوالقاسم بلخى، و التعريف على الزيديه را تأليف نمود [٤] . همچنين ردّيه اى بر

[١] الفهرست، ابن نديم، ص ٣٣٠.[٢] مانند: الردّ على اصحاب تناسخ، الاحتجاج لعمرو بن عباده نصرة لمذهبه، اختصار الكون و الفساد لأرسطاطاليس ، امامة، الردّ على الغلاة، الردّ على مجسّمه، الردّ على ابى هذيل و ... (الفهرست، ابن نديم، ص ٣٣١؛ الفهرست، طوسى، ص ٤٦).[٣] المقالات و الفرق، ص ٢١.[٤] الفهرست، ابن نديم، ص ٣٣٠ ؛ الفهرست، طوسى، ص ١٣٢.