وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ القُرَى آمَنُوا وَ اتَّقَوا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكَاتٍ مِنَ السَّمَاءِ وَ الْأرْضِ وَ لكِنْ كَذَّبُوا فَأَخَذْنَاهُمْ بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ» . [١]

وَ لَوْ أَنَّهُمْ أَقَامُوا التَّوْرَاةَ وَ الاْءِنْجِيلَ وَ مَا أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ مِنْ رَبِّهِمْ لَأَكَلُوا مِنْ فَوْقِهِمْ وَ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِهِمْ مِنْهُمْ أُمَّةٌ مُقْتَصِدَةٌ وَ كَثِيرٌ مِنْهُمْ سَاءَ مَا يَعْمَلُونَ» . [٢]

ذلِكَ بِأَنَّ اللّه َ لَمْ يَكُ مُغَيِّرا نِعْمَةً أَنْعَمَهَا عَلَى قَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ وَ أَنَّ اللّه َ سَمِيعٌ عَلِيمٌ» . [٣]

الحديث :

٢٠٤٢٣.رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : إنّ للّه ِ عِبادا اختَصَّهُم بالنِّعَمِ ، يُقِرُّها فيهِم ما بَذَلوها للنّاسِ ، فإذا مَنَعوها حَوَّلَها مِنهُم إلى غَيرِهِم . [٤]

٢٠٤٢٤.الإمامُ عليٌّ عليه السلام : مَن أخَذَ بالتَّقوى عَزَبَت عنهُ الشَّدائدُ بَعدَ دُنُوِّها ... و هَطَلَت علَيهِ الكَرامَةُ بَعدَ قُحُوطِها ، و تَحَدَّبَت [٥] علَيهِ الرَّحمَةُ بعدَ نُفورِها ، و تَفَجَّرَت علَيهِ النِّعَمُ بَعدَ نُضُوبِها [٦] ، و وَبَلَت علَيهِ البَرَكَةُ بَعدَ إرذاذِها [٧] . [٨]

٣٨٤٩

عوامل پايندگى نعمت ها

قرآن:

«و اگر مردم آبادى ها ايمان آورده بودند و پرهيزگارى مى كردند، هر آينه بركاتى از آسمان و زمين بر ايشان مى گشوديم، ولى تكذيب كردند. پس به كيفر دستاوردشان آنان را فرو گرفتيم».

«و اگر آنان به تورات و انجيل و آنچه از جانب پروردگارشان به سويشان نازل شده است عمل مى كردند، قطعاً از فراز سرشان (بركات آسمانى) و از زير پاهايشان (بركات زمينى) برخوردار مى شدند. از ميان آنان گروهى راه راست را مى پيمايند و بسيارى از ايشان بد رفتار مى كنند».

«اين [كيفر] بدان سبب است كه خداوند نعمتى را كه به قومى ارزانى داشته باشد تغيير نمى دهد، مگر آنكه آنان آنچه را در دل دارند تغيير دهند و خدا شنواى داناست».

حديث :

٢٠٤٢٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداوند بندگانى دارد كه نعمت ها را در اختيار آنان نهاده است. تا زمانى كه اين نعمت ها را به مردم بذل و بخشش كنند، آنها را در ميانشان نگه مى دارد و هرگاه دريغ ورزند نعمت ها را از آنان به ديگران منتقل مى كند.

٢٠٤٢٤.امام على عليه السلام : هركه پرهيزگارى پيش گيرد، سختى هايى كه به او نزديك شده اند از وى دور گردند... و باران كرامتى كه بند آمده است بر او فرو ريزد و رحمت گريخته از او به سوى وى باز گردد و چشمه خشكيده نعمت ها برايش جوشان شود و باران بركت كه نم نم بر او مى بارد به قطراتى درشت و فراوان تبديل شود.

[١] الأعراف : ٩٦.[٢] المائدة : ٦٦.[٣] الأنفال : ٥٣.[٤] بحار الأنوار : ٧٥ / ٣٥٣ / ٦٢.[٥] حَدِبَ عليه : إذا عطف (مجمع البحرين : ١ / ٣٦٩) .[٦] نضب الماء نضوبا: إذا ذهب في الأرض ، و في المحكم : غار و بَعُد . نَضَب الخِصْب : قلّ أو انقطع (لسان العرب : ١ / ٧٦٢ و ٧٦٣) .[٧] الوابل : المطر الشديد، و قد و بلت السماء ، الرَّذاذُ : المطر الضعيف ، يقال: أرَذّتِ السماء (الصحاح : ٥ / ١٨٤٠ و ج ٢ / ٥٦٥) .[٨] نهج البلاغة : الخطبة ١٩٨ .