وَ لَوْ أَنَّ لِكُلِّ نَفْسٍ ظَلَمَتْ مَا فِي الْأَرْضِ لاَفْتَدَتْ بِهِ وَ أَسَرُّوا النَّدَامَةَ لَمَّا رَأَوُا الْعَذَابَ وَ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ وَ هُمْ لاَ يُظْلَمُونَ» . [٤]

(انظر) سبأ : ٣٣.

الحديث :

٢٠١٦٧.رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : يا بنَ مَسعودٍ ، أكثِرْ مِن الصّالِحاتِ و البِرِّ ؛ فإنَّ المُحسِنَ و المُسِيءَ يَندَمانِ ، يَقولُ المُحسِنُ : يا لَيتَني ازدَدتُ مِن الحَسَناتِ ! و يَقولُ المُسيءُ : قَصَّرتُ ، و تَصديقُ ذلكَ قولُهُ تعالى : «وَ لا أُقْسِمُ بالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِ» [٥] . [٦]

٢٠١٦٤.امام صادق عليه السلام : كسى كه به نيكى راغب نباشد به پشيمانى گرفتار آيد.

٢٠١٦٥.امام صادق عليه السلام : سه چيز پشيمانى در پى دارد : به خود باليدن، فخر فروشى، و چيره جويى بر ديگران.

٢٠١٦٦.امام عسكرى عليه السلام : هركه خوبى بكارد شادمانى بدرود و هركه تخم بدى بيفشاند، پشيمانى درو كند.

٣٨٠٦

پشيمانى قيامت

قرآن:

«و اگر براى هر كسى كه ستم كرده است، آنچه در زمين است مى بود قطعاً آن را براى (خلاصى) باز خريد خود مى داد. و چون عذاب را ببينند پشيمانى خود را پنهان دارند و ميان ايشان به عدالت داورى شود و بر ايشان ستم نرود».

حديث:

٢٠١٦٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اى پسر مسعود! كارهاى شايسته و اعمال خير، بسيار به جاى آر؛ زيرا نيكوكار و بدكار هر دو پشيمان مى شوند. نيكوكار مى گويد : اى كاش نيكى هاى بيشترى انجام مى دادم! و بدكار مى گويد : كوتاهى كردم. شاهد صدق اين مطلب سخن خداى متعال است كه مى فرمايد : «سوگند مى خورم به نفس ملامتگر».

[١] تحف العقول : ٣١٩.[٢] تحف العقول : ٣٢٠.[٣] بحار الأنوار : ٧٨/٣٧٣/١٩.[٤] يونس : ٥٤.[٥] القيامة : ٢ .[٦] مكارم الأخلاق : ٢ / ٣٥٣ / ٢٦٦٠.