دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٧
قرآن كريم ، از قوانين حاكم بر تاريخ ، به عنوان «سنّت خداوند» ياد كرده است ؛ سنّت هايى كه هرگز دست خوش تحوّل و دگرگونى نشده اند و نخواهند شد : «سُنَّةَ اللَّهِ فِى الَّذِينَ خَلَوْاْ مِن قَبْلُ وَ لَن تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِيلاً . [١] در باره كسانى كه پيش تر بوده اند ، [همين] سنّت خدا [ جارى بوده ]است و در سنّت خدا ، هرگز تغيير نخواهى يافت» . با الهام از اين آيات ، پيشوايان دين نيز تأكيد كرده اند [٢] كه : إنَّ الدَّهرَ يَجرى بِالباقينَ كَجَريِهِ بِالماضينَ . [٣] روزگار ، بر آيندگان ، همان گونه مى گذرد كه بر گذشتگان ، گذشته است . در آيات ديگر مى خوانيم : « وَ كَذَلِكَ نُنجِى الْمُؤْمِنِينَ . [٤] و اين چنين ، مؤمنان را مى رهانيم» . « وَكَذَلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِينَ . [٥] و اين چنين ، نيكوكاران را پاداش مى دهيم» . « وَكَذَلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِينَ . [٦] و اين چنين ، مجرمان را كيفر مى دهيم» . « وَكَذَلِكَ نَجْزِى الظَّالِمِينَ . [٧] و اين چنين ، ستمگران را كيفر مى دهيم» .
[١] احزاب : آيه ٦٢ . [٢] ر . ك : ص ٤٩ (تاريخ / فصل دوم / پايدارى قوانين تاريخ) . [٣] ر . ك : ص ٤٩ ح ٣١ . [٤] انبيا : آيه ٨٨ . [٥] انعام : آيه ٨٤ . [٦] اعراف : آيه ٤٠ . [٧] اعراف : آيه ٤١ .