در قرآن كريم ، كلمه «أرض» ، ٤٦١ بار به كار رفته است .[١] اين كلمه در قرآن ، به معناى : كُره زمين (مانند : « وَ الْأَرْضَ مَدَدْنَاهَا وَأَلْقَيْنَا فِيهَا رَوَاسِىَ ؛ [٢] و زمين را گسترانديم و در آن ، كوه هاى استوار افكنديم» ) ، قطعه محدودى از زمين (مانند : « يَاقَوْمِ ادْخُلُواْ الْأَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ الَّتِى كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ ؛ [٣] اى قوم من! به سرزمين مقدّسى كه خدا براى شما نوشت ، وارد شويد » ) ، عالم مادّه و در مقابل عالم معنا (مانند : « يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّمَآءِ إِلَى الْأَرْضِ ؛ [٤] كار را از آسمان تا زمين ، تدبير مى كند ) و ... آمده است . امّا آنچه در اين بخش بررسى مى گردد ، معناى نخست آن ، يعنى كره خاكى است كه بشر بر آن زندگى مى كند . از منظر قرآن و احاديث اسلامى ، زمين ، يكى از نشانه هاى روشن خداشناسى است كه خداوند متعال به آن ، سوگند ياد كرده است : « وَالْأَرْضِ وَ مَا طَحَاهَا . [٥] و سوگند به زمين و آن كس كه آن را گسترد» . قرآن كريم بيش از هشتاد بار ، آفرينش زمين و نظم و تدبير حاكم بر آن را مورد توجّه قرار داده و پيروان خود را به «زمين شناسى» به عنوان يكى از راه هاى

[١] از اين تعداد ، ٤٥١ بار «أرض» ، دو بار «أرضا» ، و هشت بار ، اضافه به ضمير («أرضكم» سه بار ، «أرضنا» سه بار ، «أرضهم» يك بار و «أرضى» يك بار) آمده است . [٢] حجر : آيه ١٩ ، ق : آيه ٧ . [٣] مائده : آيه ٢١ . [٤] سجده : آيه ٥ . [٥] شمس : آيه ٦ . نيز ، ر . ك : طارق : آيه ١٢ .