تاريخ افسانه اى شهر روم و بر اساس اصلاحيه ژولين ادامه مى داد . عهد آگوست و دقيانوس گذشت تا عهد ديوكْلسين رسيد (٥٦٠ م) [١] و كشيشى به نام ديونيسيوس اكزيگيوس [٢] پيشنهاد داد كه دنياى مسيحيت ، تقويم خود را بر اساس ولادت مسيح عليه السلام قرار دهد . اعتراض او ، بر اين امر مبتنى بود كه نبايد نام شخص ظالم ، در تاريخ ، زنده بماند . او پيشنهاد كرد به جاى اسم امپراتوران ، سال ولادت مسيح عليه السلام را مبدأ تقويم عيسويت و كليسا قرار دهند و خواستار آن شد كه كلّيه ملل مسيحى ، از آن تبعيت نمايند . بر پايه حسابى كه او كرده بود ، سال ٢٤٧ دقيانوسى ، پانصد و بيست و پنجمين سال تولّد مسيح است . بنا به پيشنهاد دنيس ، ٢٥ مارس ، آغاز سال و مبدأ گاه شمارى مسيحيان شناخته شد . به حساب ديونيسيوس ، اوّل سال ، هفت روز بعد از ميلاد بوده است ؛ ولى به مرور زمان ، در پىِ تغييراتى كه براى تنظيم گاه شمارى صورت گرفت ، آغاز سال به تدريج به اوّل ماه مارس رسيد . روز عيد پاك نيز از اوّل ماه ژانويه تا ٢٥ ماه دسامبر در تغيير بوده است . اين اصلاحيه ، ٧٥٩ سال پس از بناى شهر روم ، انجام شد [٣] . [٤]

پايه تقويم هجرى قمرى

در سال هاى نخستين بعثت پيامبر اسلام ، آنچه براى مسلمانان به عنوان تاريخ مطرح بود ، «رفتن به خانه اَرقَم» بود ، كه فلان حادثه پيش از رفتن به خانه ارقم

[١] در سال ٢٨٩م ، جشن هزارمين سال بناى شهر «رُم» را در زمان اين امپراتور گرفته اند (تقويم و تاريخ در ايران : ذبيح بهروز ، ايران كوده ، ش ١٥ ، انجمن ايرانويچ ، تهران : ١٣٤١ش ، ص ٧٢) . [٢] . Dionysius Exiguxs [٣] تقويم و تقويم نگارى در تاريخ ، ابو الفضل نبئى : ص ١٠٧ـ ١٠٨ . [٤] برخى از محقّقان ، معتقد به وجود دو فرد به نام عيسى در تاريخ شده اند : يكى «عيساى مصلوب» و ديگرى «عيساى غير مصلوب» كه ميان آنها بيش از پنج قرن فاصله بوده ؛ ولى تاريخ ميلادى رسمى ، با هيچ يك از آن دو ، منطبق نيست ؛ زيرا مسيح اوّل كه غير مصلوب است ، بيش از ٢٥٠ سال بر اين تاريخ تقدّم دارد و مسيح دوم كه مصلوب است ، ٢٩٠ سال متأخّر از اين تاريخ است (ر. ك : الميزان فى تفسير القرآن : ج ٣ ص ٣١٤) .