دانشنامه امام حسين عليه السلام بر پايه قرآن، حديث و تاریخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٤
برخى از نويسندگان شيعى ، اين گزارش تاريخى را نقد كرده اند . از آن جمله ، عبد الرّزاق موسوى مُقَرَّم، آن را افسانه اى براى تخريب چهره امام حسين عليه السلام مى داند . [١] علّامه سيّد جعفر مرتضى عاملى نيز ، با بررسى موادّ تاريخىِ اين قصّه ، نقدهاى نُه گانه اى بر آن وارد ساخته است. [٢] در مجموع ، به نظر مى رسد كه اين داستان ، اصالت ندارد و نمى توان پذيرفت كه به وقوع پيوسته باشد ؛ زيرا: ١ . اختلاف هاى فراوان در جزئيّات گزارش ها ، اصل داستان را با ترديد جدّى مواجه مى سازد: يك . اختلاف در نام زن: ارينب، هند، اُمّ خالد؛ دو . اختلاف در نام شوهر: عبد اللّه بن سلّام، عبد اللّه بن عامر ؛ سه . اختلاف در نام واسطه : ابو دَردا، ابو هُرَيره؛ چهار . اختلاف در نام شوهر جديد : امام حسن عليه السلام ، امام حسين عليه السلام . ٢ . ابو دردا ـ كه در برخى از نقل ها به عنوان قاصد از او ياد شده است ـ طبق نقل مشهور ، هنگام خلافت عثمان (٢٣ ـ ٣٤ ق) و به نقلى در سال ٣٨ يا ٣٩ از دنيا رفته است و حتى اگر بپذيريم كه او در سال ٣٩ از دنيا رفته، باز هم نمى تواند قاصد باشد؛ زيرا اگر اين داستان درست باشد ، ظاهرا پس از بيعت گرفتن معاويه براى يزيد در سال ٤٩ ق ، اتّفاق افتاده ، [٣] و اگر در زمان حيات ابو دردا اتّفاق افتاده باشد ، با توجّه به اين كه تولّد يزيد را سال ٣١ ، ٢٧ يا ٢٦ گفته اند، چگونه يزيد، حدّ اكثر در دوازده سالگى ، عاشق شده است؟ [٤]
[١] مقتل الحسين عليه السلام ، مقرّم : ص ٤٠ و ٤١.[٢] ر . ك : دراسات و بحوث فى التاريخ و الإسلام : ج ٢ ص ١٥٩ ـ ١٦٦.[٣] الطبقات الكبرى : ج ٧ ص ٣٩٣ ، اُسد الغابة : ج ٤ ص ٣٠٧ ، الإصابة : ج ٤ ص ٦٢٢ ، الإستيعاب : ج ٣ ص ٣٠٠ .[٤] ر . ك : مروج الذهب : ج ٣ ص ٦٣ ، تاريخ الخلفاء : ص ٢٤٥ ، البداية و النهاية : ج ٨ ص ٢٢٦ .