قرآن در قرآن - فرقانی حیدری - الصفحة ٩٣

خداوند با اهميت و عزيز است، اين مطلب نيز با اهميت و شايان توجه مى‌باشد.
در قسم‌هاى قرآن، كه به مخلوقات الهى نيز سوگند ياد شده، اين مطلب اهميت بسزايى دارد؛ زيرا خداوند با قسم به مخلوقات خويش، توجه بندگانش را به آثار عظمت خود آشنا كرده، آنان را متوجه آثار ربوبى خود مى‌گرداند. مرحوم طبرسى صاحب تفسير مجمع‌البيان در اين باره مى‌گويد:
خداوند به اين اشيا (آفريده‌هايش) سوگند ياد كرده است، به دليل منافع فراوانى كه براى بندگانش در آن‌ها وجود دارد و به دليل نشانه‌هايى كه بر يگانگى و وحدانيت وى و آثار قدرت نامتناهى‌اش در آن‌ها نمودار است. «١» قسم‌هاى قرآن‌ خداوند متعال در قرآن مجيد، علاوه بر ذات خويش، به مخلوقاتش نيز سوگند ياد كرده است. در يك تقسيم‌بندى، غالب سوگندهاى قرآن را مى‌توان چنين برشمرد:
١- سوگند به ذات پروردگار: در دو جا به لفظ جلاله «اللَّه» و در شش جا به كلمه «ربّ»، كه اشاره به وصف ربوبيّت حق تعالى است، سوگند ياد شده؛ مانند:
«تَاللَّهِ لَتُسْئَلُنَّ عَمَّا كُنْتُمْ تَفْتَرُونَ» «٢» ٢- سوگند به فرشتگان:
«وَالنَّازِعاتِ غَرْقاً وَالنَّاشِطاتِ نَشْطاً ... فَالْمُدَبِّراتِ امْراً» «٣» ٣- سوگند به جان پيامبر صلى الله عليه و آله:
«لَعَمْرُكَ انَّهُمْ لَفى‌ سَكْرَتِهِمْ يَعْمَهُونَ» «٤»