قرآن در قرآن

قرآن در قرآن - فرقانی حیدری - الصفحة ٤١

«يا ايُّهَا الْانْسانُ» مخاطب مى‌سازد و آن‌ها را به سبب انحراف از مسير صحيح زندگى سرزنش كرده، با يادآورى پاداش‌ها و كيفرهاى دنيا و آخرت، نسبت به اعمال صالح، تشويق و از كردارهاى ناشايست نهى مى‌كند. قرآن كريم درباره فراگير بودن دعوت اسلام از زبان پيامبر صلى الله عليه و آله مى‌فرمايد:
«وَ اوحِىَ الَىَّ هذَا الْقُرْانُ لِانْذِرَكُمْ بِهِ وَ مَنْ بَلَغَ» «١» و اين قرآن بر من وحى شده‌است تا شما و هركس را كه (اين حقايق) بدو برسد، انذار كنم.
و نيز مى‌فرمايد:
«انْ هُوَ الَّا ذِكْرٌ لِلْعالَمينَ» «٢» قرآن جز ذكر و يادآورى براى جهانيان نيست.
همه پيامبران الهى عليهم السلام، نيز چنين بوده‌اند كه هرگز انديشه نجات قشر خاصى را نداشته‌اند، بلكه براى هدايت همه انسان‌ها، از هر گروه كه بوده‌اند، مى‌كوشيده‌اند، گرچه بعضى از آنان امكان دعوت همه انسان‌ها را نداشته‌اند. و كوشش خود را در راه هدايت مردم يك ناحيه صرف كرده‌اند.
گفتنى است كه اگر آياتى از قرآن مجيد سخن از مأموريتى محدود براى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله دارد و آن حضرت را مأمور انذار اطرافيان خويش كرده و فرموده: «وَ انْذِرْ عَشيرَتَكَ الْاقْرَبينَ» «٣» و يا اين‌كه فرموده: «وَ هذَا كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ مُبَارَكٌ مُصَدِّقُ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَ لِتُنذِرَ أُمَّ الْقُرَى‌ وَ مَنْ حَوْلَهَا» «٤» ، منظور محدود كردن رسالت جهانى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نيست؛ زيرا از سويى، آيات متعدد به صراحت، سخن از جهانى بودن پيام او دارد و از سوى ديگر، اين آيات تعيين‌كننده وظيفه پيامبر صلى الله عليه و آله در زمان خاص نزول آيات است. مسلّماً كار دعوت و اصلاح جامعه‌