قرآن در قرآن

قرآن در قرآن - فرقانی حیدری - الصفحة ٤٣

او كسى است كه رسولش را با هدايت و آيين حق فرستاد تا آن را بر همه آيين‌ها غالب گرداند، هر چند مشركان كراهت داشته باشند.
لازمه اين‌كه خداوند پيامبرى را فرستاده كه دينش بر همه اديان غالب است همين است كه‌معارف و احكام آن دين ابدى مى‌باشد. مفهوم ختم نبوّت نيز همين است كه پيامبر خاتم صلى الله عليه و آله همه دستورات لازم براى زندگى بشر را كه مطابق مصالح هميشگى امّت اوست، آورده و نيازى به تجديد دين نمانده است. پس دين پيامبر خاتم صلى الله عليه و آله و به تبع آن، كتاب آسمانى‌اش هميشگى خواهد بود و براى همه زمان‌ها پاسخگوى نياز انسان‌ها مى‌باشد. بسيارى از آيات قرآن گرچه در موارد خاص نازل شده و حكم آن موارد را روشن كرده، ولى اختصاصى به آن موارد نداشته و براى هميشه در جريانات مشابه، جارى‌است.
امام صادق عليه السلام در پاسخ به سؤال شخصى كه پرسيد: چرا قرآن هر چه بيش‌تر منتشر مى‌شود، طراوت و شادابى آن بيش‌تر مى‌گردد (برخلاف ساير كتب كه با گذشت زمان كهنه مى‌شود)، فرمودند:
زيرا خداوند تبارك و تعالى آن را براى زمانى خاص و مردمى خاص قرار نداده و بنابراين، در هر زمان، جديد و تازه است و در نزد هر مردمى، طراوت و شادابى خود را تا روز قيامت دارد. «١» راز اصلىِ ابدى پيام قرآن آن است كه قرآن مجيد از دو بخش تشكيل شده: بخشى به بيان حقايق جهان هستى و سنن و تاريخ گذشتگان پرداخته كه اين‌ها حقايق خارجى هستند كه هرگز تغيير نمى‌پذيرند و بشر نيز هميشه محتاج به دانستن آنها است. بخش ديگر نيز كه بيان تكاليف و بايد و نبايدها براى بشر است، هماهنگ با فطرت بشر صادر شده و به همين دليل، با گذشت زمان، كهنه نمى‌شود. درست است كه با گذشت زمان، ابزار و وسايل زندگى بشر گسترش و پيشرفت پيدا مى‌كند، اما اين‌ها تأثيرى در نيازها، استعدادها، كمال‌جويى و روابط صحيح انسان‌ها با خود، خدا و ديگران ندارد و اگر احكام كلى، كه براى تعيين اين روابط وضع شده، مطابق ساختمان وجودى و فطرت بشر