قرآن در قرآن

قرآن در قرآن - فرقانی حیدری - الصفحة ٢٧

پس بدين ترتيب، آيه «وجوهٌ يومئذٍ ناظرةٌ» آيه‌اى متشابه و آيه «لا تُدركه الابصارُ ...» از آيات محكم محسوب مى‌شود.
مطلب قابل توجه در نحوه برخورد با آيات قرآن مجيد، به‌ويژه آيات متشابه، آن است كه خداوند در اين آيات، با تشريح برخورد دو گروه اولوالالباب (صاحبان خرد) و «الّذينَ في قُلوبِهم زَيغٌ» (مريض دلان) راه صحيح برخورد با آيات الهى را به ما نشان مى‌دهد.
در اين آيات آمده است كسانى كه در دلشان ميل به انحراف و كژى وجود دارد به‌سوى آيات متشابه رفته و به‌دنبال تأويل‌يابى براى اين آيات مى‌باشند. اينان به دليل اين‌كه مى‌خواهند به فكر خود اعتماد نمايند و از آيات روشن ديگر بهره نگيرند، خواسته يا ناخواسته، به دام انحراف افتاده، معانى ديگرى را بر قرآن حمل مى‌كنند تا شايد توجيهى براى افكار غلط خودشان باشد. اما نحوه عمل صاحبان خرد، كه قرآن از آنان با عنوان «الرَّاسِخُونَ فِى الْعِلْم»- يعنى: فرورفتگان در دانش- ياد مى‌كند، چيز ديگرى است. آنان در برخورد با آيات متشابه و محكم، ابتدا از در تسليم و ايمان درآمده، مى‌گويند: به آن ايمان آورديم كه همه از جانب پروردگار ماست. سپس با تضرّع و زارى، از خدا مى‌خواهند كه دل‌هاى آنان را گرفتار انحراف نگرداند. همچنين از خداوند طلب رحمت مى‌نمايند «١» كه با توجه به مقام، همان درخواست عالم شدن به تأويل صحيح و درست آيات متشابه است. و البته هرگز دعاى چنين گروهى كه از سر اخلاص و بندگى به درگاه الهى روى آورده‌اند، رد نمى‌شود؛ زيرا خداوند خود استجابت دعاى بندگانش را تضمين نموده است.
خلاصه آن‌كه در برخورد با آيات الهى، نبايد همچون مغروران از سر غرور و كبر، با آن‌ها برخورد كرد، بلكه بايد برخوردى داشت كه شايسته مؤمنان متواضع است و از خداوند خواست كه در اين موارد، دستگيرى نموده و انسان را از انحرافات مصون بدارد.
نسخ‌ «نسخ» در لغت، به‌معناى نوشتن چيزى از روى چيز ديگر، نقل، تغيير و از بين بردن‌